Borstkankeru kunt hiervoor terecht bij Oncologische Zorg

Het komt vaak voor dat vrouwen een knobbeltje of een onregelmatigheid in de borst ontdekken. In heel veel gevallen blijkt na onderzoek dat het niet om kanker gaat, maar om een goedaardige afwijking. Een voorbeeld van een goedaardige afwijking in de borst is een cyste, een met vocht gevulde holte. Een afwijking kan ook duiden op borstkanker. Ga daarom altijd naar uw huisarts als u een afwijking in de borst ontdekt.

kenmerken van dit zorgpad
Persoonlijk behandelplan
Een multidisciplinair oncologisch team uit verschillende ziekenhuizen bespreekt uw persoonlijk behandelplan.
Eén vast aanspreekpunt
U krijgt een eigen casemanager; uw vaste contactpersoon tijdens de gehele behandeling.
Samenwerking
Voor de behandeling van borstkanker werken we intensief samen met het BovenIJ en Antoni van Leeuwenhoek ziekenhuis.

Oorzaken borstkanker

Er is geen eenduidige oorzaak aan te wijzen voor het ontstaan van borstkanker. Meestal spelen meerdere factoren een rol. Aangetoond is dat erfelijke aanleg, de hormoonhuishouding en overgewicht na de overgang een rol kunnen spelen.

Roze lintje

OLVG heeft het roze lintje ontvangen van Borstkankervereniging Nederland (BVN). Jaarlijks reikt BVN de lintjes uit, als keurmerk voor goede, patiëntgerichte borstkankerzorg.

 

 

 

Voorbereiding op gesprekken met artsen en verpleegkundigen

Borstkankervereniging Nederland heeft een handige checklist ontwikkeld om u te helpen bij de voorbereiding op gesprekken met artsen en verpleegkundigen: B-bewust

 

Feiten & cijfers

  • < 1week wachttijd eerste afspraak
  • 351borstoperaties per jaar
  • 8,5cijfer patiënttevredenheid

Stap 1: Symptomen

Symptomen

Borstkanker kan meerdere klachten of symptomen opleveren. De klachten hoeven niet allemaal tegelijk voor te komen. Herkent u één of meerdere van onderstaande symptomen? Dan kunt u na overleg met uw huisarts een verwijzing vragen naar OLVG.

Symptomen die kunnen wijzen op borstkanker:

  • een knobbel in of ongewone zwelling van de borst;
  • een knobbel of ongewone zwelling onder de oksel;
  • veranderingen aan de tepel, zoals schilfering, intrekking, verdikking of afscheiding van bloed of ander vocht;
  • intrekkingen of plooien in de huid van de borst;
  • vlekkerige rode huiduitslag op de borst.

Is het borstkanker?

Afwijkingen aan een borst kunnen wijzen op borstkanker, maar het kan ook een goedaardige afwijking zijn. Een goedaardig gezwel drukt het omringend weefsel opzij zonder ernstige schade aan te richten. Bij een kwaadaardig gezwel (kanker) worden de omliggende cellen wel aangetast.

Goedaardige afwijkingen

Een goedaardig gezwel (benigne tumor) drukt het omringende weefsel opzij zonder al te veel schade aan te richten. Een goedaardige gezwel zal niet in het omringende weefsel groeien.

goedaardige afwijking borst

 

© KWF Kankerbestrijding
afbeelding van een goedaardige afwijking

 

  • Cyste
    Een cyste is een veelvoorkomende goedaardige afwijking in de borst. Dit is een klein, met vocht gevuld blaasje. Een cyste kan bijvoorbeeld ontstaan door een verstopping in een melkgang. Vooral als er spanning op staat, is een cyste goed voelbaar als een ronde, stevige knobbel. Een cyste kan pijnlijk zijn. Soms zijn er verschillende cysten in één of in beide borsten.
  • Fibroadenoom
    Een veelvoorkomende goedaardige afwijking in de borst is een fibroadenoom of bindweefselknobbel. Dit is een gezwel dat ontstaat door plaatselijke groei van steun- en klierweefsel. Het voelt aan als een zacht, stevig en meestal pijnloos knobbeltje. 
  • Vetknobbel
    Een vetknobbel is een verdikking in het vetweefsel. Vetknobbels voelen over het algemeen vrij zacht aan en kunnen in het hele lichaam voorkomen, dus ook in de borst. 
  • Mastopathie
    Mastopathie is een aandoening waarbij verschillende goedaardige afwijkingen van het borstklierweefsel tegelijk optreden. Vaak gaat het om verspreid voorkomende afwijkingen in beide borsten. Het klierweefsel is hierbij zeer compact en de borsten voelen stevig, en soms gespannen aan. In de borsten kunnen grote of kleine cysten voorkomen, soms samen met fibroadenomen.
    Mastopathie heeft te maken met de hormoonhuishouding van een vrouw. Veel vrouwen merken een duidelijke relatie tussen de pijnklachten en de menstruatiecyclus. De pijn is dan het ergst vlak vóór de menstruatie. Ook zijn eventuele knobbeltjes dan beter voelbaar. Na de menstruatie nemen de klachten weer af. 
    Maar er zijn ook vrouwen bij wie de pijnklachten niet samenhangen met de menstruatie. Sommige vrouwen merken dat in de overgang de mastopathie verergert, bij anderen wordt het dan juist minder. En weer anderen krijgen in die periode pas last van mastopathie. 
    Mastopathie kan heel pijnlijk zijn en daardoor het dagelijks leven behoorlijk beïnvloeden. Vrouwen met mastopathie voelen vaker dan andere vrouwen knobbels, strengetjes en andere veranderingen in hun borsten. 

Kwaadaardige afwijkingen

Alleen bij een kwaadaardig gezwel (maligne tumor) spreken we van kanker. Wanneer deze cellen in de borst zitten, is het borstkanker. Bij een kwaadaardig gezwel dringen de schadelijke cellen de omliggende weefsels binnen en tasten deze aan. Bovendien kunnen cellen van een kwaadaardig gezwel zich door het lichaam verspreiden. Op deze manier ontstaan op andere plaatsen in het lichaam ook tumoren. Dit noemen we uitzaaiingen of metastasen.

kwaadaardige afwijking borst
© KWF Kankerbestrijding
afbeelding kwaadaardinge afwijking 

 

Stap 2: Afspraak poli

Afspraak bij de polikliniek

Stap 3: Onderzoek

Onderzoek

Onderzoeken en aanvullende onderzoeken die nodig kunnen zijn om borstkanker vast te kunnen stellen zijn:

Stap 4: Diagnose

Diagnose

Als de uitslagen van onderzoek bekend zijn, bespreekt een multidisciplinair team van artsen en deskundigen van Oncologisch Centrum Amsterdam wat de beste behandeling is in uw situatie. 

Multidisciplinair oncologisch overleg (MDO)

Mensen met borstkanker worden door een team van specialisten behandeld. Dit team bestaat  uit een chirurg, internist-oncoloog,  radioloog, patholoog, nucleair geneeskundigen, klinisch geneticus, radiotherapeut, gespecialiseerd verpleegkundigen en ondersteunende disciplines.  Wij werken intensief samen met specialisten uit BovenIJ ziekenhuis en het Antonie van Leeuwenhoek ziekenhuis.

In het multidisciplinair overleg bespreekt het team  de uitslagen van de onderzoeken die verricht zijn. Aan de hand hiervan wordt een behandeladvies geformuleerd. Hierbij wordt niet alleen gekeken naar de uitslagen van de onderzoeken, maar ook naar persoonlijke factoren die specifiek voor u van toepassing zijn. Dit kan bijvoorbeeld gaan over bijvoorbeeld uw algehele conditie, maar ook over eventuele persoonlijke voorkeuren omtrent een bepaalde behandeling.

Het behandeladvies wordt met u besproken.

 

Stap 5: Behandeling

Behandeling

De behandeling van borstkanker bestaat uit meerdere stappen. Afhankelijk van uw situatie zal de behandeling bestaan uit een operatie en eventueel gevolg door aanvullende behandelingen. Tegenwoordig kan de eerste behandeling chemotherapie zijn. Doel is dan de tumor te verkleinen en daarna te opereren.

Er wordt ook weefselonderzoek verricht bij borstkanker. Na de operatie wordt het verwijderde borstweefsel onderzocht. Dit gaat mogelijk via de schildwachtklierprocedure. Dit is een pathologisch onderzoek naar tumorcellen in de eerste lymfeklier(en) die in contact staat met de borsttumor. 

Het multidisciplinaire behandelteam bespreekt de verdere behandeling na de operatie. De chirurg is de hoofdbehandelaar en bespreekt het behandeladvies met u. Als het nodig is verwijst hij u door naar andere specialisten, zoals bijvoorbeeld een oncoloog of een radiotherapeut. Hieronder kunt u verder lezen over de mogelijke en aanvullende behandelingen. 

Borstreconstructie

Als uw borst vanwege borstkanker geheel verwijderd moet worden is het mogelijk de borst te reconstrueren. Er zijn verschillende manieren om een borst te reconstrueren. Niet iedere methode is geschikt voor elke patiënt. Welke methode voor u het meest geschikt is, zal de plastisch chirurg met u bespreken.

Vragenlijsten

Proms (Patient Reported Outcome Measures) zijn vragenlijsten waarmee het effect van de behandeling op de door u ervaren kwaliteit van leven gemeten kan worden. De uitkomsten van de vragenlijsten zullen met u besproken worden door de casemanager of uw specialist in het eerst volgende polibezoek. Proms zijn daarmee een onderdeel van uw behandeling. Alleen uw casemanager of specialist kunnen de antwoorden zien.
 U krijgt de vragenlijst per e-mail toegestuurd, u kunt deze thuis beantwoorden. In het eerste jaar krijgt u 2 x een vragenlijst. Daarna gedurende 4 jaar eenmaal per jaar . 

Nuttige sites

www.mammaprint.nl

www.mannenmetborstkanker.nl

Stap 6: Nazorg

Nazorg

Als de behandeling is afgerond volgt het traject van nazorg. Gedurende 5-10  jaar krijgt u regelmatig  u een afspraak bij uw specialist of casemanager. Doel is het verloop van uw ziekte en mogelijke klachten te vervolgen.

Het verloop van uw ziekte en mogelijke klachten worden in kaart gebracht middels jaarlijks lichamelijk onderzoek en een mammografie. In de nazorg is ook aandacht voor het dagelijks functioneren, werkhervatting, revalidatie en psychosociale problematiek.

Kanker en psychische klachten

Veel mensen ervaren kanker als een ingrijpende ziekte. Het kan uw dagelijks leven op allerlei manieren beïnvloeden, bijvoorbeeld hoe u zich voelt en hoe u in het leven staat, sociale contacten, uw relatie of gezin, werk en inkomen of studie. Naast de medische zorg is er in het OLVG daarom ook psychosociale zorg voor mensen met kanker.

Er zijn verschillende hulpmiddelen die u helpen inzicht te krijgen in hoeveel last u ervaart van uw ziekte. Soms is een gesprek met uw casemanager voldoende om weer verder te kunnen. Er zijn ook situaties waarin gespecialiseerde hulp van bijvoorbeeld een psycholoog of maatschappelijk werk nodig is om u verder te helpen.

Lastmeter

Kanker is een ziekte die het leven ingrijpend kan beïnvloeden. Patiënten met kanker en hun naasten ervaren veranderingen op lichamelijk, emotioneel, sociaal, praktisch en/of spiritueel gebied. Om hierover met u in gesprek te gaan, kan de verpleegkundige of arts u tijdens uw behandeling vragen de 'Lastmeter' in te vullen. Op de Lastmeter kunt u aangeven hoeveel last u hebt van problemen, klachten en zorgen tijdens uw behandeling.

De Lastmeter is een instrument dat is ontwikkeld in een landelijke samenwerking met de Nederlandse Vereniging voor Psychosociale Oncologie (NVPO) en KWF Kankerbestrijding. Het is gemaakt om inzicht te krijgen in de behoefte aan psychosociale zorg (bijvoorbeeld van een psycholoog of maatschappelijk werker) bij mensen met kanker.

De Lastmeter bestaat uit twee onderdelen:

  • Een thermometer (op papier) waarop u met een cijfer van 0 tot 10 kunt aangeven hoeveel last u de afgelopen week hebt gehad van uw ziekte (0 = helemaal geen last, 10 = extreem veel last).
  • Een vragenlijst waarop u kunt aangeven of u de afgelopen week problemen hebt ervaren op lichamelijk, emotioneel, sociaal, praktisch of spiritueel gebied.

Uw casemanager zal u uitnodigen de Lastmeter in te vullen en aan de hand van de antwoorden in gesprek gaan over de verschillende onderwerpen. U krijgt de lastmeter op een verschillende momenten tijdens de behandeling aangeboden, vanaf start van de behandeling tot en met het nazorggesprek.

Oncokompas

De diagnose kanker heeft een grote invloed op uw leven en dat van de mensen om u heen. U wilt in deze situatie zo goed mogelijk verder met uw leven, ondanks uw ziekte. Met Oncokompas2.0 neemt u de regie in eigen hand. U krijgt een compleet en persoonlijk overzicht met tips en adviezen voor de ondersteuning die bij u past.

Voor meer informatie en aanmelden zie: www.oncokompas.nl

Binnen OLVG kunt u ondersteuning krijgen van

Psycholoog

Als u psychologische klachten heeft, zoals angsten of een depressie, kunt u naar een psycholoog worden verwezen. Ook kan een psycholoog hulp bieden bij problemen met verwerking en bij vermoeidheidsklachten door kanker.

Seksuoloog

Tijdens uw ziekte kan ook de zin in seks veranderen. Seksuele problemen kunnen van grote invloed zijn op uw dagelijks functioneren. Niet altijd is daar evenveel aandacht voor. Juist dan kan het belangrijk zijn om hier met een seksuoloog over te praten.

Medisch maatschappelijk werker

Een maatschappelijk werker kan u ondersteunen en begeleiden bij praktische vragen en bij emotionele problemen rondom uw ziekte, opname en medische behandeling.

Psychiater

Een psychiater kan ingeschakeld worden voor de behandeling van ernstige klachten. Hij kan ook medicijnen zoals slaapmiddelen en antidepressiva voorschrijven.

Aanmelden

Uw behandelend arts kan u verwijzen naar de polikliniek Psychiatrie en Medische Psychologie. U heeft eerst een intakegesprek. Hierna bespreken we met u welke behandelingen mogelijk zijn.

Buiten OLVG kunt u ondersteuning krijgen bij

Centra voor psychologische ondersteuning bij kanker

Inloophuizen

Centra voor revalidatie na kanker

Algemene informatie over kanker

Boeken

http://cancercollection.com/boeken.html

Huidverzorging

Kinderen en kanker

Hulp bij de begeleiding van uw kinderen als u kanker heeft, ouders, kinderen en kanker.

Palliatieve zorg

Patiëntenorganisaties

De meest uitgebreide Informatie over patiëntenorganisaties kunt u het beste vinden via de Nederlandse Federatie Kankerpatiëntenorganisaties (NFK). Hier vindt u contactadressen van patiëntenorganisaties van uiteenlopende kankersoorten. Op deze websites vindt u vaak ook goede informatie over de aandoeningen. De NFK wordt gesteund door KWF Kankerbestrijding

Pruiken, haarwerken

Richtlijnen en informatie voor artsen

​​Samenwerkingsverbanden oncologische zorg in de regio

Terugkeer naar werk

Voeding

  • Beleef je smaak over smaakverandering door chemotherapie, met tips en recepten.
  • www.voedingenkankerinfo.nl bevat betrouwbare en wetenschappelijk onderbouwde informatie over voeding en kanker. U vindt hier ook antwoorden op vragen over de preventie van kanker en voeding na de behandeling van kanker.
  • www.wkof.nl website van wereld kanker onderzoek fonds. Bevat informatie op basis van wetenschappelijk onderzoek over voeding en leefstijl.
  • Boek ‘Gezond eten rond chemotherapie’. José van Mil en Christine Archer-Mackenzie, Utrecht: Inmerc; 2009. Kookboek voor mensen met problemen met kauwen, slikken en smaakverandering bij chemotherapie met een indeling naar ‘textuur’: luchtig, smeuïg, zacht met beet, vloeibaar, krokant of stevig. De recepten zijn zeer bruikbaar, voor actuele voedingsadformatie adviseren wij u www.voedingenkankerinfo.nl te raadplegen.
  • Boek “Handboek voeding bij kanker” . Jeanne Vogel, Sandra Beijer, Niki Doornink, Anne Wipkink (redactie) januari 2012, Uitgeverij De Tijdstroom

 

Uw behandelteam

Patiënten met kanker moeten tijdens hun behandeling op veel verschillende afdelingen binnen het ziekenhuis zijn voor onderzoeken en afspraken. Om u hierbij te helpen, heeft u gedurende het gehele behandeltraject een casemanager.

Voor patiënten met borstkanker is de gespecialiseerd verpleegkundige of verpleegkundig specialist de casemanager

U kunt bij uw casemanager terecht met vragen.