Lymfeklierkankeru kunt hiervoor terecht bij Oncologische Zorg

Bij lymfeklierkanker (lymfoom) is een bepaald soort bloedcel, de lymfocyt, kwaadaardig gaan woekeren.

Lymfocyten zijn afweercellen die zich in de lymfeklieren bevinden en die via het bloed en de lymfevaten tussen verschillende lymfeklieren circuleren op zoek naar virussen, bacteriën en andere organismen die ons ziek kunnen maken.

Het lichaam kent veel verschillende typen lymfocyten. De hoofdgroepen zijn B-lymfocyten en T-lymfocyten. Lymfeklierkanker wordt meestal gevonden in de lymfeklieren, en soms in aangrenzende organen van deze klieren, zoals de longen of de lever.

kenmerken van dit zorgpad
Persoonlijk behandelplan
Een multidisciplinair oncologisch team uit verschillende ziekenhuizen bespreekt uw persoonlijk behandelplan.
Eén vast aanspreekpunt
U krijgt een eigen casemanager; uw vaste contactpersoon tijdens de gehele behandeling.
Samenwerking met andere ziekenhuizen
Voor de behandeling van Lymfeklierkanker/Lymfoom werken we samen met het AMC, VUmc en Antoni van Leeuwenhoek ziekenhuis.

Soorten lymfeklierkanker

Lymfeklierkanker kan op elke leeftijd voorkomen, zowel bij mannen als bij vrouwen. Er zijn ruim dertig verschillende vormen van lymfeklierkanker. Men maakt onderscheid tussen:

Hodgkin-lymfoom

Het Hodgkin-lymfoom komt bij ongeveer 15% van de patiënten met lymfeklierkanker voor en gaat uit van een bepaald type B-lymfocyt. De ziekte van Hodgkin ontstaat in één lymfklier - meestal in de bovenste helft van het lichaam. Daarna breidt het zich uit van lymfeklier naar lymfeklier in de loop van maanden tot jaren.

Non-Hodgkin-lymfomen

Er bestaan ruim dertig soorten non-Hodgkin-lymfomen. Zij verschillen van elkaar door de soort lymfocyt dat is gaan woekeren. Onderling vertonen de vormen vaak duidelijke verschillen in ziekteverloop en behandeling. De ziekte ontstaat op één plaats in het lichaam, meestal in een lymfeklier of in het beenmerg en breidt zich vervolgens verder uit in de loop van maanden tot jaren. Er is een onderscheid tussen zogenaamde laaggradige (indolente) non-Hodgkinlymfomen en agressieve (hooggradige) non-Hodgkinlymfomen. De eerste groep heeft meestal een langzaam beloop van de ziekte en is vaak eenvoudig te behandelen met relatief milde therapie. Wel heeft de ziekte de neiging na jaren steeds weer terug te komen. Bij de agressieve lymfomen ontwikkelt de ziekte zich sneller. Dit vraagt om een zwaardere behandeling met chemotherapie, die vaak succes heeft. De ziekte is dan meestal definitief genezen.

Stap 1: Verwijzing huisarts

Verwijzing van uw huisarts

Lymfeklierkanker/Lymfoom kan meerdere klachten of symptomen opleveren. De klachten hoeven niet allemaal tegelijk voor te komen. Herkent u één of meerdere van onderstaande symptomen? Dan kunt u na overleg met uw huisarts een verwijzing vragen naar OLVG.

Klachten lymfeklierkanker/lymfoom:

  • Een voelbare zwelling van een of meer lymfeklieren in de hals, in een van de oksels of in een van de liezen
  • Perioden met koorts, soms afgewisseld door perioden met normale lichaamstemperatuur
  • Gewichtsverlies en gebrek aan eetlust
  • Hevige vermoeidheid zonder aanwijsbare reden
  • Transpiratie, vooral ’s nachts, die zo erg is dat u zich moet verschonen
  • Jeuk over het hele lichaam
  • Soms pijn - op de plaats van de aangetaste lymfeklieren - bij het drinken van alcohol

Stap 2: Afspraak poli

Afspraak bij de polikliniek

Stap 3: Onderzoek

Onderzoek

Om de diagnose lymfeklierkanker/lymfoom te kunnen stellen, vinden er een aantal onderzoeken plaats. 

Bloedonderzoek en een beenmergpunctie helpen om de diagnose acute leukemie te kunnen stellen. Soms wordt er ook een cytologische punctie gedaan of een biopsie. Bij een biopsie wordt een aangedane lymfeklier verwijderd voor onderzoek onder de microscoop. Daarnaast zal er ook een CT-scan plaatsvinden. Informatie over deze onderzoeken en kunt u hieronder vinden. 

Aanvullende onderzoeken

Het is ook mogelijk dat er aanvullende onderzoeken nodig zijn om de diagnose te kunnen stellen. Aanvullende onderzoeken voor lymfeklierkanker/lymfoom zijn: een Endoscopie, een MRI, een Echo-onderzoek, een KNO-onderzoek en PET-scan. Een KNO-onderzoek vindt plaats om te onderzoeken of er een ontsteking in één van de holtes is (sinusitis) of dat er lymfoom in het KNO gebied aanwezig is. Een PET-scan (Positron Emissie Tomografie) is een techniek om foto's te makne van de activiteit van het tumorweefsel. Voor dit onderzoek wordt u verwezen naar het Antonie van Leeuwenhoek ziekenhuis. Informatie over aanvullende onderzoeken kunt u hieronder vinden. 

Stap 4: Diagnose

Diagnose

De diagnose lymfeklierkanker (lymfoom) wordt gesteld op basis van materiaal wat verwijderd is uit het aangedane gebied of soms op basis van cellen die in het bloed worden aangetroffen. Met de overige onderzoeken wordt de uitgebreidheid van de ziekte in kaart gebracht. Dit heeft consequenties voor de prognose en voor de keuze van behandeling.

Stap 5: Behandeling

Behandeling

Bij het vaststellen van het behandelplan bij lymfeklierkanker zijn verschillende specialisten betrokken. Zij maken gebruik van landelijke richtlijnen.

De artsen van het behandelteam stellen een bepaalde behandeling voor op grond van het type en stadium van de lymfeklierkanker, de risicofactoren, uw leeftijd en conditie en uw persoonlijke wensen en omstandigheden. 

Meedoen aan wetenschappelijk onderzoek

Naar de behandeling van lymfeklierkanker wordt veel wetenschappelijk onderzoek gedaan. Behandelingen vinden plaats in nationaal  (HOVON-studies) of internationaal onderzoeksverband  (EORTC-studies). In Nederland houdt de stichting Hemato-Oncologie voor Volwassenen Nederland (HOVON) zich bezig met het verbeteren en bevorderen van behandelmethoden van patiënten met een hematologische kwaadaardige ziekte, zoals leukemie en lymfklierkanker.

EORTC staat voor Europese Organisatie voor Onderzoek en Behandeling Kanker. Patiënten van het OLVG met een hematologische kwaadaardige ziekte kunnen door de behandelende hematoloog uitgenodigd worden om mee te doen aan wetenschappelijk onderzoek. Vooraf krijgt u hierover uitgebreide informatie. Begeleiding van de onderzoeken vindt onder andere plaats door gespecialiseerde verpleegkundigen (research-verpleegkundigen).

De behandeling van lymfeklierkanker kan bestaan uit:

  • Chemotherapie Een chemokuur of cytostaticakuur bestaat uit medicijnen die de kankercellen doden of niet verder laten groeien. Deze medicijnen krijgt een patiënt via een infuus, als pillen of soms als injectie bij een ruggenprik.
  • Bestraling (radiotherapie) behandeling van kanker met straling, met als doel de kankercellen te doden. Radiotherapie vindt niet plaats in het OLVG. Voor dit deel van de behandeling verwijzen we u door naar het AMC of AVL.
  • Immunotherapie Behandeling met medicijnen die een afweerreactie tegen kankercellen stimuleren.

Aanvullende behandelingen kunnen bestaan uit:

  • Bloedtransfusie Om het aantal normale bloedcellen te verhogen kan een bloedtransfusie nodig zijn.
  • Toedienen van bloedplaatjes Bij een tekort aan bloedplaatjes kan transfusie van bloedplaatjes nodig zijn.
  • Antibiotica Om infecties tegen te gaan, toegediend met pillen of via infuus.
  • Stamceltransplantatie Hierbij kan onderscheid gemaakt worden tussen autologe (met cellen van de patient zelf) en allogene stamceltransplantatie (met cellen van een donor). Voor beiden wordt u verwezen naar het AMC. Bij een autologe stamceltransplantie komt u de dag na de toediening van de stamcellen weer terug in het OLVG. Bij de allogene stamceltransplantie vinden de verdere controles in het AMC plaats.

Begeleiding tijdens de behandeling

Tijdens de behandeling wordt u ondersteund door een multidisciplinair team. Hierbij is er bijvoorbeeld aandacht voor: lichaamsbeweging, voeding, pijnklachten, misselijkheid en psychisch welbevinden.

Stap 6: Nazorg

Nazorg

Kanker is een ingrijpende ziekte. Niet alleen lichamelijk, maar ook psychisch en emotioneel. Naast de medische behandeling biedt OLVG daarom aanvullende begeleiding, zorg en advies aan patiënten die kanker hebben of hebben gehad. Deze begeleiding krijgt u in ieder geval van uw casemanager. Uw casemanager zal u, als u daar behoefte aan heeft, doorverwijzen naar bijvoorbeeld een diëtist, pijnspecialist of psycholoog.

Als de behandeling is afgerond volgt het traject van nazorg. U krijgt regelmatig  een afspraak bij uw specialist. Doel is het verloop van uw ziekte en mogelijke klachten te vervolgen. Afhankelijk van uw behandeling worden onderzoeken gedaan.

In de nazorg is ook aandacht voor het dagelijks functioneren, werkhervatting, revalidatie en psychosociale problematiek.

Kanker en psychische klachten

Veel mensen ervaren kanker als een ingrijpende ziekte. Het kan uw dagelijks leven op allerlei manieren beïnvloeden, bijvoorbeeld hoe u zich voelt en hoe u in het leven staat, sociale contacten, uw relatie of gezin, werk en inkomen of studie. Naast de medische zorg is er in OLVG daarom ook psychosociale zorg voor mensen met kanker.

Er zijn verschillende hulpmiddelen die u helpen inzicht te krijgen in hoeveel last u ervaart van uw ziekte. Soms is een gesprek met uw casemanager voldoende om weer verder te kunnen. Er zijn ook situaties waarin gespecialiseerde hulp van bijvoorbeeld een psycholoog of maatschappelijk werk nodig is om u verder te helpen.

Lastmeter

Kanker is een ziekte die het leven ingrijpend kan beïnvloeden. Patiënten met kanker en hun naasten ervaren veranderingen op lichamelijk, emotioneel, sociaal, praktisch en/of spiritueel gebied. Om hierover met u in gesprek te gaan, kan de verpleegkundige of arts u tijdens uw behandeling vragen de 'Lastmeter' in te vullen. Op de Lastmeter kunt u aangeven hoeveel last u hebt van problemen, klachten en zorgen tijdens uw behandeling.

De Lastmeter is een instrument dat is ontwikkeld in een landelijke samenwerking met de Nederlandse Vereniging voor Psychosociale Oncologie (NVPO) en KWF Kankerbestrijding. Het is gemaakt om inzicht te krijgen in de behoefte aan psychosociale zorg (bijvoorbeeld van een psycholoog of maatschappelijk werker) bij mensen met kanker.

De Lastmeter bestaat uit twee onderdelen:

  • Een thermometer (op papier) waarop u met een cijfer van 0 tot 10 kunt aangeven hoeveel last u de afgelopen week hebt gehad van uw ziekte (0 = helemaal geen last, 10 = extreem veel last).
  • Een vragenlijst waarop u kunt aangeven of u de afgelopen week problemen hebt ervaren op lichamelijk, emotioneel, sociaal, praktisch of spiritueel gebied.

Uw casemanager zal u uitnodigen de Lastmeter in te vullen en aan de hand van de antwoorden in gesprek gaan over de verschillende onderwerpen. U krijgt de lastmeter op een verschillende momenten tijdens de behandeling aangeboden, vanaf start van de behandeling tot en met het nazorggesprek.

Oncokompas

De diagnose kanker heeft een grote invloed op uw leven en dat van de mensen om u heen. U wilt in deze situatie zo goed mogelijk verder met uw leven, ondanks uw ziekte. Met Oncokompas2.0 neemt u de regie in eigen hand. U krijgt een compleet en persoonlijk overzicht met tips en adviezen voor de ondersteuning die bij u past.

Voor meer informatie zie: www.oncokompas.nl. Hier kunt u zich aanmelden.

Binnen OLVG kunt u ondersteuning krijgen van

Psycholoog

Als u psychologische klachten heeft, zoals angsten of een depressie, kunt u naar een psycholoog worden verwezen. Ook kan een psycholoog hulp bieden bij problemen met verwerking en bij vermoeidheidsklachten door kanker.

Seksuoloog

Tijdens uw ziekte kan ook de zin in seks veranderen. Seksuele problemen kunnen van grote invloed zijn op uw dagelijks functioneren. Niet altijd is daar evenveel aandacht voor. Juist dan kan het belangrijk zijn om hier met een seksuoloog over te praten.

Medisch maatschappelijk werker

Een maatschappelijk werker kan u ondersteunen en begeleiden bij praktische vragen en bij emotionele problemen rondom uw ziekte, opname en medische behandeling.

Psychiater

Een psychiater kan ingeschakeld worden voor de behandeling van ernstige klachten. Hij kan ook medicijnen zoals slaapmiddelen en antidepressiva voorschrijven.

Aanmelden

Uw behandelend arts kan u verwijzen naar de polikliniek Psychiatrie en Medische Psychologie. U heeft eerst een intakegesprek. Hierna bespreken we met u welke behandelingen mogelijk zijn.

Buiten OLVG kunt u ondersteuning krijgen bij

Centra voor psychologische ondersteuning bij kanker

Inloophuizen

Centra voor revalidatie na kanker

Algemene informatie over kanker

Boeken

http://cancercollection.com/boeken.html

Huidverzorging

Kinderen en kanker

Hulp bij de begeleiding van uw kinderen als u kanker heeft, ouders, kinderen en kanker.

Palliatieve zorg

Patiëntenorganisaties

De meest uitgebreide Informatie over patiëntenorganisaties kunt u het beste vinden via de Nederlandse Federatie Kankerpatiëntenorganisaties (NFK). Hier vindt u contactadressen van patiëntenorganisaties van uiteenlopende kankersoorten. Op deze websites vindt u vaak ook goede informatie over de aandoeningen. De NFK wordt gesteund door KWF Kankerbestrijding

Pruiken, haarwerken

Richtlijnen en informatie voor artsen

​​Samenwerkingsverbanden oncologische zorg in de regio

Terugkeer naar werk

Voeding

  • Beleef je smaak over smaakverandering door chemotherapie, met tips en recepten.
  • www.voedingenkankerinfo.nl bevat betrouwbare en wetenschappelijk onderbouwde informatie over voeding en kanker. U vindt hier ook antwoorden op vragen over de preventie van kanker en voeding na de behandeling van kanker.
  • www.wkof.nl website van wereld kanker onderzoek fonds. Bevat informatie op basis van wetenschappelijk onderzoek over voeding en leefstijl.
  • Boek ‘Gezond eten rond chemotherapie’. José van Mil en Christine Archer-Mackenzie, Utrecht: Inmerc; 2009. Kookboek voor mensen met problemen met kauwen, slikken en smaakverandering bij chemotherapie met een indeling naar ‘textuur’: luchtig, smeuïg, zacht met beet, vloeibaar, krokant of stevig. De recepten zijn zeer bruikbaar, voor actuele voedingsadformatie adviseren wij u www.voedingenkankerinfo.nl te raadplegen.
  • Boek “Handboek voeding bij kanker” . Jeanne Vogel, Sandra Beijer, Niki Doornink, Anne Wipkink (redactie) januari 2012, Uitgeverij De Tijdstroom

Contact

Patiënten met kanker moeten tijdens hun behandeling op veel verschillende afdelingen binnen het ziekenhuis zijn voor onderzoeken en afspraken. De verpleegkundig specialist kan u helpen om vragen over het zorgpad en het behandeltraject te beantwoorden.