Chronische Lymfatische Leukemieu kunt hiervoor terecht bij Oncologische Zorg

Leukemie wordt ook wel bloedkanker genoemd. De naam leukemie betekent letterlijk 'wit bloed', afgeleid van de grote hoeveelheid witte bloedcellen die bij leukemie in het bloed gevonden kan worden. Er zijn verschillende vormen van leukemie.

kenmerken van dit zorgpad
Persoonlijk behandelplan
Een multidisciplinair oncologisch team uit verschillende ziekenhuizen bespreekt uw persoonlijk behandelplan.
Eén vast aanspreekpunt
U krijgt een eigen casemanager; uw vaste contactpersoon tijdens de gehele behandeling.
Samenwerking met andere ziekenhuizen
Voor de behandeling van leukemie werken we samen met het AMC en VUmc.

In het beenmerg van de mens bevinden zich stamcellen die verantwoordelijk zijn voor de bloedaanmaak. Een stamcel uit het beenmerg maakt drie verschillende soorten bloedcellen:

  • rode bloedcellen (erytrocyten), nodig voor transport van zuurstof door het lichaam
  • bloedplaatjes (trombocyten), die bijdragen aan de bloedstolling en korstvorming
  • witte bloedcellen (leukocyten), die zorgen voor de afweer.

Vormen van leukemie

Er zijn verschillende vormen van leukemie. Men maakt onderscheid in vier vormen:

  • Chronische myeloïde leukemie (CML)
  • Chronische lymfatische leukemie (CLL)
  • Acute myeloïde leukemie (AML)
  • Acute lymfatische leukemie (ALL)

Leukemie kan in principe op alle leeftijden voorkomen, maar gemiddeld genomen komen de chronische vormen meer op oudere leeftijd voor (vanaf 50 jaar).

Chronische lymfatische leukemie

Bij chronische lymfatische leukemie ontstaat een beeld wat veel kan lijken op dat van lymfeklierkanker. Hierbij is er een fout opgetreden in de lymfocyt, het type cel waaruit lymfeklieren bestaan. Doordat deze cellen zijn gaan woekeren zijn er meer dan normaal van. 

 

Stap 1: Verwijzing huisarts

Verwijzing van uw huisarts

Chronische lymfatische leukemie kan meerdere klachten of symptomen opleveren. De klachten hoeven niet allemaal tegelijk voor te komen. Herkent u één of meerdere van onderstaande symptomen? Dan kunt u na overleg met uw huisarts een verwijzing vragen naar OLVG.

Klachten chronische lymfatische leukemie:

  • Een voelbare zwelling van een of meer lymfeklieren in de hals, in een van de oksels of in een van de liezen
  • Perioden met koorts, soms afgewisseld door perioden met normale lichaamstemperatuur
  • Gewichtsverlies en gebrek aan eetlust
  • Hevige vermoeidheid zonder aanwijsbare reden
  • Transpiratie, vooral ’s nachts, die zo erg is dat u zich moet verschonen
  • Jeuk over het hele lichaam

Stap 2: Afspraak poli

Afspraak bij de polikliniek

Stap 3: Onderzoek

Diagnose

De diagnose chronische lymfatische leukemie (CLL) wordt meestal gesteld op basis van specialistisch bloedonderzoek.

Wanneer tot behandeling overgegaan moet worden volgt vaak nog een beenmergonderzoek om zeker te zijn dat eventuele klachten ook daadwerkelijk door de CLL worden veroorzaakt. Met de overige onderzoeken wordt de uitgebreidheid van de ziekte in kaart gebracht. Dit heeft consequenties voor de prognose en voor de keuze van behandeling.

Stap 5: Behandeling

Behandeling

Meedoen aan wetenschappelijk onderzoek

Naar de behandeling van chronische lymfatische leukemie wordt veel wetenschappelijk onderzoek gedaan. Behandelingen vinden plaats in nationaal  (HOVON-studies) of internationaal onderzoeksverband  (EORTC-studies). In Nederland houdt de stichting Hemato-Oncologie voor Volwassenen Nederland (HOVON) zich bezig met het verbeteren en bevorderen van behandelmethoden van patiënten met een hematologische kwaadaardige ziekte, zoals leukemie en lymfklierkanker.

EORTC staat voor Europese Organisatie voor Onderzoek en Behandeling Kanker. Patiënten van het OLVG met een hematologische kwaadaardige ziekte kunnen door de behandelende hematoloog uitgenodigd worden om mee te doen aan wetenschappelijk onderzoek. Vooraf krijgt u hierover uitgebreide informatie. Begeleiding van de onderzoeken vindt onder andere plaats door gespecialiseerde verpleegkundigen (research-verpleegkundigen).

De diagnose chronische lymfatische leukemie wordt vaak bij toeval gesteld bij bloedonderzoek om andere redenen. Wanneer patienten geen klachten hebben en er ook geen sprake is van bloedarmoede of een laag aantal bloedplaatjes, is het starten van een behandeling meestal niet nodig. Indien er toch een behandelindicatie is (of in de loop van de tijd ontstaat) is de behandeling van chronische lymfatische leukemie vaak betrekkelijk mild, met medicijnen waarvoor ziekenhuisopname meestal onnodig is. De behandelmogelijkheden nemen snel toe: er zijn diverse middelen die heel effectief zijn bij geselecteerde patiënten. Deze middelen worden meestal goed verdragen maar kunnen ook wel bijwerkingen hebben. Ook worden er steeds meer antistoffen gebruikt. Dit zijn afweereiwitten gericht tegen leukemiecellen. Het bekendste voorbeeld is rituximab.

Aanvullende behandelingen kunnen bestaan uit:

  • Bloedtransfusie Om het aantal normale bloedcellen te verhogen kan een bloedtransfusie nodig zijn.
  • Toedienen van bloedplaatjes Bij een tekort aan bloedplaatjes kan transfusie van bloedplaatjes nodig zijn.
  • Antibiotica Om infecties tegen te gaan, toegediend met pillen of via infuus.
  • Stamceltransplantatie Hierbij kan onderscheid gemaakt worden tussen autologe (met cellen van de patient zelf) en allogene stamceltransplantatie (met cellen van een donor). Voor beiden wordt u verwezen naar het AMC. Bij een autologe stamceltransplantie komt u de dag na de toediening van de stamcellen weer terug in OLVG. Bij de allogene stamceltransplantie vinden de verdere controles in het AMC plaats.

Begeleiding tijdens de behandeling

Tijdens de behandeling wordt u ondersteund door een multidisciplinair team. Hierbij is er bijvoorbeeld aandacht voor: lichaamsbeweging, voeding, pijnklachten, misselijkheid en psychisch welbevinden.

Stap 6: Nazorg

Nazorg

Kanker is een ingrijpende ziekte. Niet alleen lichamelijk, maar ook psychisch en emotioneel. Naast de medische behandeling biedt OLVG daarom aanvullende begeleiding, zorg en advies aan patiënten die kanker hebben of hebben gehad. Deze begeleiding krijgt u in ieder geval van uw casemanager. Uw casemanager zal u, als u daar behoefte aan heeft, doorverwijzen naar bijvoorbeeld een diëtist, pijnspecialist of psycholoog.

Als de behandeling is afgerond volgt het traject van nazorg. U krijgt regelmatig  een afspraak bij uw specialist. Doel is het verloop van uw ziekte en mogelijke klachten te vervolgen.  Afhankelijk van uw behandeling worden onderzoeken gedaan.

In de nazorg is ook aandacht voor het dagelijks functioneren, werkhervatting, revalidatie en psychosociale problematiek.

Kanker en psychische klachten

Veel mensen ervaren kanker als een ingrijpende ziekte. Het kan uw dagelijks leven op allerlei manieren beïnvloeden, bijvoorbeeld hoe u zich voelt en hoe u in het leven staat, sociale contacten, uw relatie of gezin, werk en inkomen of studie. Naast de medische zorg is er in OLVG daarom ook psychosociale zorg voor mensen met kanker.

Er zijn verschillende hulpmiddelen die u helpen inzicht te krijgen in hoeveel last u ervaart van uw ziekte. Soms is een gesprek met uw casemanager voldoende om weer verder te kunnen. Er zijn ook situaties waarin gespecialiseerde hulp van bijvoorbeeld een psycholoog of maatschappelijk werk nodig is om u verder te helpen.

Lastmeter

Kanker is een ziekte die het leven ingrijpend kan beïnvloeden. Patiënten met kanker en hun naasten ervaren veranderingen op lichamelijk, emotioneel, sociaal, praktisch en/of spiritueel gebied. Om hierover met u in gesprek te gaan, kan de verpleegkundige of arts u tijdens uw behandeling vragen de 'Lastmeter' in te vullen. Op de Lastmeter kunt u aangeven hoeveel last u hebt van problemen, klachten en zorgen tijdens uw behandeling.

De Lastmeter is een instrument dat is ontwikkeld in een landelijke samenwerking met de Nederlandse Vereniging voor Psychosociale Oncologie (NVPO) en KWF Kankerbestrijding. Het is gemaakt om inzicht te krijgen in de behoefte aan psychosociale zorg (bijvoorbeeld van een psycholoog of maatschappelijk werker) bij mensen met kanker.

De Lastmeter bestaat uit twee onderdelen:

  • Een thermometer (op papier) waarop u met een cijfer van 0 tot 10 kunt aangeven hoeveel last u de afgelopen week hebt gehad van uw ziekte (0 = helemaal geen last, 10 = extreem veel last).
  • Een vragenlijst waarop u kunt aangeven of u de afgelopen week problemen hebt ervaren op lichamelijk, emotioneel, sociaal, praktisch of spiritueel gebied.

Uw casemanager zal u uitnodigen de Lastmeter in te vullen en aan de hand van de antwoorden in gesprek gaan over de verschillende onderwerpen. U krijgt de lastmeter op een verschillende momenten tijdens de behandeling aangeboden, vanaf start van de behandeling tot en met het nazorggesprek.

Oncokompas

De diagnose kanker heeft een grote invloed op uw leven en dat van de mensen om u heen. U wilt in deze situatie zo goed mogelijk verder met uw leven, ondanks uw ziekte. Met Oncokompas2.0 neemt u de regie in eigen hand. U krijgt een compleet en persoonlijk overzicht met tips en adviezen voor de ondersteuning die bij u past.

Voor meer informatie zie: www.oncokompas.nl. Hier kunt u zich aanmelden.

Binnen OLVG kunt u ondersteuning krijgen van

Psycholoog

Als u psychologische klachten heeft, zoals angsten of een depressie, kunt u naar een psycholoog worden verwezen. Ook kan een psycholoog hulp bieden bij problemen met verwerking en bij vermoeidheidsklachten door kanker.

Seksuoloog

Tijdens uw ziekte kan ook de zin in seks veranderen. Seksuele problemen kunnen van grote invloed zijn op uw dagelijks functioneren. Niet altijd is daar evenveel aandacht voor. Juist dan kan het belangrijk zijn om hier met een seksuoloog over te praten.

Medisch maatschappelijk werker

Een maatschappelijk werker kan u ondersteunen en begeleiden bij praktische vragen en bij emotionele problemen rondom uw ziekte, opname en medische behandeling.

Psychiater

Een psychiater kan ingeschakeld worden voor de behandeling van ernstige klachten. Hij kan ook medicijnen zoals slaapmiddelen en antidepressiva voorschrijven.

Aanmelden

Uw behandelend arts kan u verwijzen naar de polikliniek Psychiatrie en Medische Psychologie. U heeft eerst een intakegesprek. Hierna bespreken we met u welke behandelingen mogelijk zijn.

Buiten OLVG kunt u ondersteuning krijgen bij

Centra voor psychologische ondersteuning bij kanker

Inloophuizen

Centra voor revalidatie na kanker

Algemene informatie over kanker

Boeken

(externe link)http://cancercollection.com/boeken.html

Huidverzorging

Kinderen en kanker

Hulp bij de begeleiding van uw kinderen als u kanker heeft, ouders, kinderen en kanker.

Palliatieve zorg

Patiëntenorganisaties

De meest uitgebreide Informatie over patiëntenorganisaties kunt u het beste vinden via de Nederlandse Federatie Kankerpatiëntenorganisaties (NFK). Hier vindt u contactadressen van patiëntenorganisaties van uiteenlopende kankersoorten. Op deze websites vindt u vaak ook goede informatie over de aandoeningen. De NFK wordt gesteund door KWF Kankerbestrijding

Pruiken, haarwerken

Richtlijnen en informatie voor artsen

​​Samenwerkingsverbanden oncologische zorg in de regio

Terugkeer naar werk

Voeding

  • (externe link)Beleef je smaak over smaakverandering door chemotherapie, met tips en recepten.
  • (externe link)www.voedingenkankerinfo.nl bevat betrouwbare en wetenschappelijk onderbouwde informatie over voeding en kanker. U vindt hier ook antwoorden op vragen over de preventie van kanker en voeding na de behandeling van kanker.
  • (externe link)www.wkof.nl website van wereld kanker onderzoek fonds. Bevat informatie op basis van wetenschappelijk onderzoek over voeding en leefstijl.
  • Boek ‘Gezond eten rond chemotherapie’. José van Mil en Christine Archer-Mackenzie, Utrecht: Inmerc; 2009. Kookboek voor mensen met problemen met kauwen, slikken en smaakverandering bij chemotherapie met een indeling naar ‘textuur’: luchtig, smeuïg, zacht met beet, vloeibaar, krokant of stevig. De recepten zijn zeer bruikbaar, voor actuele voedingsadformatie adviseren wij u (externe link)www.voedingenkankerinfo.nl te raadplegen.
  • Boek “Handboek voeding bij kanker” . Jeanne Vogel, Sandra Beijer, Niki Doornink, Anne Wipkink (redactie) januari 2012, Uitgeverij De Tijdstroom

Contact

Patiënten met kanker moeten tijdens hun behandeling op veel verschillende afdelingen binnen het ziekenhuis zijn voor onderzoeken en afspraken. De verpleegkundig specialist kan u helpen om vragen over het zorgpad en het behandeltraject te beantwoorden.