Acute leukemieu kunt hiervoor terecht bij Oncologische Zorg

De behandeling van leukemie bestaat uit verschillende stappen. U krijgt tijdens uw behandeling met verschillende behandelaars en afdelingen te maken. Dit behandeltraject noemen wij een zorgpad. Onderaan deze pagina kunt u het behandeltraject per stap bekijken.

kenmerken van dit zorgpad
Persoonlijk behandelplan
Een multidisciplinair oncologisch team uit verschillende ziekenhuizen bespreekt uw persoonlijk behandelplan.
Eén vast aanspreekpunt
U krijgt een eigen casemanager; uw vaste contactpersoon tijdens de gehele behandeling.
Samenwerking
Voor de behandeling van leukemie werken we samen met het AMC en VUmc.

Over Leukemie

Leukemie wordt ook wel bloedkanker genoemd. De naam leukemie betekent letterlijk 'wit bloed', afgeleid van de grote hoeveelheid witte bloedcellen die bij leukemie in het bloed gevonden kan worden. Er zijn verschillende vormen van leukemie.

In het beenmerg van de mens bevinden zich stamcellen die verantwoordelijk zijn voor de bloedaanmaak. Een stamcel uit het beenmerg maakt 3 verschillende soorten bloedcellen:

  • rode bloedcellen (erytrocyten), nodig voor transport van zuurstof door het lichaam
  • bloedplaatjes (trombocyten), die bijdragen aan de bloedstolling en korstvorming
  • witte bloedcellen (leukocyten), die zorgen voor de afweer.

Vormen van leukemie

Er zijn verschillende vormen van leukemie. Men maakt onderscheid in 4 vormen:

  • Acute myeloïde leukemie (AML)
  • Acute lymfatische leukemie (ALL)
  • Chronische myeloïde leukemie (CML)
  • Chronische lymfatische leukemie (CLL)

Leukemie kan in principe op alle leeftijden voorkomen, maar gemiddeld genomen komen de chronische vormen meer op oudere leeftijd voor (vanaf 50 jaar).

Acute leukemie

Bij acute leukemie gaan de voorlopercellen van witte bloedcellen (blasten) in korte tijd (dagen tot weken) woekeren. Er is dan vaak sprake van een levensbedreigend ziektebeeld, omdat deze blasten niet uitrijpen en dus niet functioneel zijn. Bovendien nemen deze blasten in het beenmerg de plaats in van de normale bloedaanmaak, waardoor deze tekortschiet en patiënten klachten krijgen.

Stap 1: Symptomen

Symptomen

Acute leukemie kan meerdere klachten of symptomen opleveren. De klachten hoeven niet allemaal tegelijk voor te komen. Herkent u één of meerdere van onderstaande symptomen? Dan kunt u na overleg met uw huisarts een verwijzing vragen naar OLVG.

Klachten acute leukemie:

  • bleekheid
  • kortademigheid en hartkloppingen
  • vermoeidheid
  • spontane bloedingen en onverklaarbare blauwe plekken
  • terugkerende of niet genezende infecties
  • koorts en nachtzweten
  • lymfeklierzwelling
  • pijn in de bovenbuik
  • botpijn
  • zwelling van tandvlees
  • hoofdpijn

Stap 2: Afspraak

Afspraak bij de polikliniek

U kunt voor een afspraak worden verwezen naar de polikliniek:

Stap 3: Onderzoek

Onderzoek

Om de diagnose acute leukemie te kunnen stellen zijn er een aantal onderzoeken die plaatsvinden. 

Bloedonderzoek en een beenmergpunctie helpen om de diagnose acute leukemie te kunnen stellen. Soms wordt er ook een cytologische punctie gedaan of een biopsie. Bij een biopsie wordt een aangedane lymfeklier verwijderd voor onderzoek onder de microscoop. Aanvullende onderzoeken kunnen een ruggenprik of een CT-scan zijn. Bij een ruggenprik wordt met een naald wat hersenvocht uit de rug verwijderd om te laten onderzoeken in het laboratorium. Hieronder kunt u meer informatie vinden over bloedonderzoek, beenmergpunctie, cytologische punctie en een CT-scan. 

Stap 4: Diagnose

Diagnose

De diagnose acute leukemie kan soms al gesteld worden na het bloedonderzoek, maar er is vrijwel altijd ook beenmergonderzoek nodig voor de definitieve diagnose en aanvullende informatie over de leukemie.

Door middel van een beenmergonderzoek kan onderscheid gemaakt worden tussen een acute myeloide leukemie (AML) en een acute lymfatische leukemie (ALL) wat weer belangrijke consequenties voor de behandeling heeft.

Nuttige sites

Stap 5: Behandeling

Behandeling

De behandeling van acute leukemie is afhankelijk van de vorm van leukemie, de uitgebreidheid van de ziekte, de gegevens uit het DNA-onderzoek, de leeftijd en lichamelijke conditie van de patiënt en de persoonlijke wensen en omstandigheden van de patiënt. 

Meedoen aan wetenschappelijk onderzoek

Naar de behandeling van leukemie wordt veel wetenschappelijk onderzoek gedaan. Behandelingen vinden plaats in nationaal  (HOVON-studies) of internationaal onderzoeksverband  (EORTC-studies). EORTC staat voor Europese Organisatie voor Onderzoek en Behandeling Kanker. In Nederland houdt de stichting Hemato-Oncologie voor Volwassenen Nederland (HOVON) zich bezig met het verbeteren en bevorderen van behandelmethoden van patiënten met een hematologische kwaadaardige ziekte, zoals leukemie en lymfklierkanker.

Patiënten van OLVG met een hematologische kwaadaardige ziekte kunnen door de behandelende hematoloog uitgenodigd worden om mee te doen aan wetenschappelijk onderzoek. Vooraf krijgt u hierover uitgebreide informatie. Begeleiding van de onderzoeken vindt onder andere plaats door gespecialiseerde verpleegkundigen (researchverpleegkundigen).

Behandeling acute leukemie

De behandeling van acute leukemie is intensief. U wordt in eerste instantie behandeld met uitgebreide chemotherapie, direct toegediend in de bloedbaan met een infuus. Gedurende deze periode, meestal 4 tot 6 weken ligt u in het ziekenhuis, op de afdeling Oncologie (B6). De verpleegkundigen die u verzorgen en begeleiden zijn hiervoor speciaal opgeleid.

Behandeling acute lymfatische leukemie (ALL)

Bij acute lymfatische leukemie (ALL) krijgen patiënten naast de chemotherapie over het infuus ook chemotherapie via een ruggenprik. Deze vorm van leukemie heeft de neiging zich te verspreiden naar de hersenen (hersenvocht). De gewone chemotherapie kan dit gebied niet goed bereiken en daarom is er ook chemotherapie via een ruggenprik nodig.

Aanvullende behandelingen kunnen bestaan uit:

  • Bloedtransfusie Toedienen van bloed om het aantal normale bloedcellen te verhogen.
  • Toedienen van bloedplaatjes Trombocytentransfusie, transfusie van bloedplaatjes.
  • Antibiotica Om infecties te voorkomen.
  • Stamceltransplantatie Ter ondersteuning na een zware chemokuur

Begeleiding tijdens de behandeling

Tijdens de behandeling wordt u ondersteund door een multidisciplinair team. Hierbij is er bijvoorbeeld aandacht voor: lichaamsbeweging, voeding, pijnklachten, misselijkheid en psychisch welbevinden.

Stap 6: Nazorg

Nazorg

Als de behandeling is afgerond volgt het traject van nazorg. U krijgt regelmatig  een afspraak bij uw specialist. Doel is het verloop van uw ziekte en mogelijke klachten te vervolgen. 

Afhankelijk van uw behandeling worden onderzoeken gedaan. Tijdens de nazorg is ook aandacht voor het dagelijks functioneren, werkhervatting, revalidatie en psychosociale problematiek. Lees meer over nazorg en controle bij acute leukemie

Buiten OLVG kunt u ondersteuning krijgen bij

Inloophuizen

Centra voor revalidatie na kanker

Contact

Patiënten met kanker moeten tijdens hun behandeling op veel verschillende afdelingen binnen het ziekenhuis zijn voor onderzoeken en afspraken. De verpleegkundig specialist kan u helpen om vragen over het zorgpad en het behandeltraject te beantwoorden.