Longkankeru kunt hiervoor terecht bij Oncologische Zorg

In Nederland wordt per jaar bij ongeveer 10.000 mensen longkanker vastgesteld. Het is na prostaatkanker de meest voorkomende soort kanker bij mannen. De laatste jaren krijgen ook steeds meer vrouwen longkanker. Longkanker komt met name voor bij mensen die ouder zijn dan 55 jaar.

kenmerken van dit zorgpad
Persoonlijk behandelplan
Een multidisciplinair oncologisch team uit verschillende ziekenhuizen bespreekt uw persoonlijk behandelplan.
Eén vast aanspreekpunt
U krijgt een eigen casemanager; uw vaste contactpersoon tijdens de gehele behandeling.
Samenwerking met andere ziekenhuizen
Voor de behandeling van longkanker werken we intensief samen met het Antoni van Leeuwenhoek ziekenhuis.

Wat is longkanker?

De longen liggen in de borstkas, achter de ribben. De luchtpijp begint achter in de keel en vertakt zich naar allebei de longen. De rechter long bevat drie kwabben en de linkerlong bevat twee kwabben (lobben). Iedere kwab is verder verdeeld in segmenten en steeds kleinere luchtwegen of bronchi die overgaan in de longblaasjes. In de longblaasjes vindt de eigenlijke uitwisseling plaatsvindt van zuurstof en koolzuurgas. Als in het longweefsel of de bronchi een kwaadaardige tumor ontstaat is sprake van longkanker.

Verschillende soorten longkanker

Afhankelijk van het soort cellen waaruit de tumor is opgebouwd, spreekt men van van ‘kleincellige longkanker’ en ‘niet-kleincellig longkanker’. Niet-kleincellige longkanker komt het meeste voor. Niet-kleincellige longkanker is weer onder te verdelen in verschillende subtypen. Afhankelijk van het stadium en type longkanker wordt een gepaste behandeling geven.

Uitzaaiingen

Longkanker zelf kan zich verspreiden door de rest van het lichaam. Met name in de lymfeklieren bij het borstbeen en/of de hals, maar ook in lever, bijnieren, botten of hersenen. Dit heten uitzaaiingen of metastasen.

Stap 1: Verwijzing huisarts

Verwijzing van uw huisarts

Longkanker kan meerdere klachten of symptomen opleveren. De klachten hoeven niet allemaal tegelijk voor te komen. Herkent u één of meerdere van onderstaande symptomen? Dan kunt u na overleg met uw huisarts een verwijzing vragen naar OLVG.

Klachten longkanker:

  • veranderd hoestpatroon, bijvoorbeeld een aanhoudende (kriebel)hoest
  • ophoesten van (een spoortje) bloed
  • kortademigheid
  • pijn in of bij de borststreek, rug of schouders
  • gewichtsverlies
  • heesheid

Stap 2: Afspraak poli

Afspraak bij de polikliniek

Stap 3: Onderzoek

Onderzoek

Om de diagnose longkanker vast te stellen zijn er een aantal onderzoeken en aanvullende onderzoeken nodig. Voordat de onderzoeken starten, heeft u een gesprek met uw longarts. Hij legt uit wat er mogelijk met u aan de hand is en welke onderzoeken u krijgt. Vervolgens vinden de verschillende onderzoeken binnen anderhalve week plaats.

Onderzoeken die mogelijk worden gedaan zijn bloedonderzoek, een bronchoscopie, CT-scan en een röntgenfoto van de longen. De uitleg over deze onderzoeken kunt u onderaan de pagina vinden. Tevens is het mogelijk dat er een punctie wordt gedaan. Hierbij neemt de longarts wat van het verdachte weefsel (biopten) weg voor onderzoek in het laboratorium. 

Soms is er aanvullend onderzoek nodig. Bij een longfunctieonderzoek wordt de (verminderde) werking van de longen onderzocht. Een PET-scan (Positron Emissie Tomografie) is een techniek om foto's te maken van de activiteit van het tumorweefsel. De PET-scan vindt als enige onderzoek niet in OLVG plaats, maar in het Antoni van Leeuwenhoek ziekenhuis. Overige aanvullende onderzoeken kunt u hieronder vinden.

 

Stap 4: Diagnose

Diagnose

De polikliniek Longgeneeskunde van OLVG heeft een sneldiagnostiek-traject voor patiënten bij wie een afwijking op een longfoto is geconstateerd. Om achter de aard van deze afwijking te komen, is verder onderzoek nodig. Bij het sneldiagnose-traject krijgt u binnen anderhalve week na het starten van de onderzoeken zekerheid over de aard van de afwijking.

Als de uitslagen van de onderzoeken bekend zijn, bespreekt een multidisciplinair team van artsen en deskundigen van Oncologisch Centrum Amsterdam wat de beste behandeling is in uw situatie. Het behandelvoorstel wordt onder meer gebaseerd op het stadium van de ziekte, de plaats en grootte van de tumor, het type longkanker en de algehele lichamelijke conditie. 

Multidisciplinair oncologisch overleg (MDO)

Multidisciplinair oncologisch overleg (MDO). Een multidisciplinair oncologisch team van artsen en deskundigen uit de 2 ziekenhuizen en het Antoni van Leeuwenhoek ziekenhuis bespreekt de uitslagen van de onderzoeken. De kennis van elke discipline (elk specialisme) wordt meegenomen in de afweging: wat is bij deze tumorsoort, op dit moment, voor deze patiënt de beste behandeling? Het multidisciplinaire team komt gezamenlijk tot een behandelplan.

Sneldiagnostiek-traject

Na het sneldiagnostiek-traject vertelt de arts u de uitslagen van de onderzoeken. Als uit de uitslagen blijkt dat u behandeld moet worden voor kanker, maakt u kennis met de oncologieverpleegkundige. De oncologieverpleegkundige zal de behandeling verder toelichten en u kunt ook bij de oncologieverpleegkundige terecht voor vragen en extra begeleiding.

 

Stap 5: Behandeling

Behandeling

De behandeling bij longkanker is afhankelijk van de stadium van de ziekte, de plaats en grootte van de tumor, het type longkanker en de algehele lichamelijke conditie.

Als een operatieve verwijdering niet (meer) mogelijk is, wordt er een zorgvuldige afweging gemaakt welke andere behandelvorm wel toegepast kan worden. Dit kan ook een combinatie van de verschillende therapieën zijn. De behandelingsmogelijkheden kunt u hieronder vinden.

Wanneer blijkt dat een behandeling niet meer tot de mogelijkheden behoort, begeleiden wij de patiënt zo goed mogelijk in het ziekteproces. 

 

Stap 6: Nazorg

Nazorg

Als de behandeling is afgerond volt het traject van nazorg. U krijgt regelmatig een afspraak bij uw specialist of casemanager. In de nazorg is ook aandacht voor het dagelijks functioneren, werkhervatting revalidatie en psychosociale problematiek. 

Controle afspraken

Bij controle afspraken is het doel het verloop van uw ziekte en mogelijke klachten te vervolgen. Dit wordt gedaan middels lichamelijk onderzoek en een foto of CT-scan van de longen, afhankelijk van de behandeling die u heeft gehad.

Kanker en psychische klachten

Veel mensen ervaren kanker als een ingrijpende ziekte. Het kan uw dagelijks leven op allerlei manieren beïnvloeden, bijvoorbeeld hoe u zich voelt en hoe u in het leven staat, sociale contacten, uw relatie of gezin, werk en inkomen of studie. Naast de medische zorg is er in het OLVG daarom ook psychosociale zorg voor mensen met kanker.

Er zijn verschillende hulpmiddelen die u helpen inzicht te krijgen in hoeveel last u ervaart van uw ziekte. Soms is een gesprek met uw casemanager voldoende om weer verder te kunnen. Er zijn ook situaties waarin gespecialiseerde hulp van bijvoorbeeld een psycholoog of maatschappelijk werk nodig is om u verder te helpen.

Lastmeter

Kanker is een ziekte die het leven ingrijpend kan beïnvloeden. Patiënten met kanker en hun naasten ervaren veranderingen op lichamelijk, emotioneel, sociaal, praktisch en/of spiritueel gebied. Om hierover met u in gesprek te gaan, kan de verpleegkundige of arts u tijdens uw behandeling vragen de 'Lastmeter' in te vullen. Op de Lastmeter kunt u aangeven hoeveel last u hebt van problemen, klachten en zorgen tijdens uw behandeling.

De Lastmeter is een instrument dat is ontwikkeld in een landelijke samenwerking met de Nederlandse Vereniging voor Psychosociale Oncologie (NVPO) en KWF Kankerbestrijding. Het is gemaakt om inzicht te krijgen in de behoefte aan psychosociale zorg (bijvoorbeeld van een psycholoog of maatschappelijk werker) bij mensen met kanker.

De Lastmeter bestaat uit twee onderdelen:

  • Een thermometer (op papier) waarop u met een cijfer van 0 tot 10 kunt aangeven hoeveel last u de afgelopen week hebt gehad van uw ziekte (0 = helemaal geen last, 10 = extreem veel last).
  • Een vragenlijst waarop u kunt aangeven of u de afgelopen week problemen hebt ervaren op lichamelijk, emotioneel, sociaal, praktisch of spiritueel gebied.

Uw casemanager zal u uitnodigen de Lastmeter in te vullen en aan de hand van de antwoorden in gesprek gaan over de verschillende onderwerpen. U krijgt de lastmeter op een verschillende momenten tijdens de behandeling aangeboden, vanaf start van de behandeling tot en met het nazorggesprek.

Oncokompas

De diagnose kanker heeft een grote invloed op uw leven en dat van de mensen om u heen. U wilt in deze situatie zo goed mogelijk verder met uw leven, ondanks uw ziekte. Met Oncokompas2.0 neemt u de regie in eigen hand. U krijgt een compleet en persoonlijk

overzicht met tips en adviezen voor de ondersteuning die bij u past. Voor meer informatie zie: (externe link)www.oncokompas.nl

U kunt uw casemanager vragen om een inlogcode voor Oncokompas.

Binnen OLVG kunt u ondersteuning krijgen van

Psycholoog

Als u psychologische klachten heeft, zoals angsten of een depressie, kunt u naar een psycholoog worden verwezen. Ook kan een psycholoog hulp bieden bij problemen met verwerking en bij vermoeidheidsklachten door kanker.

Seksuoloog

Tijdens uw ziekte kan ook de zin in seks veranderen. Seksuele problemen kunnen van grote invloed zijn op uw dagelijks functioneren. Niet altijd is daar evenveel aandacht voor. Juist dan kan het belangrijk zijn om hier met een seksuoloog over te praten.

Medisch maatschappelijk werker

Een maatschappelijk werker kan u ondersteunen en begeleiden bij praktische vragen en bij emotionele problemen rondom uw ziekte, opname en medische behandeling.

Psychiater

Een psychiater kan ingeschakeld worden voor de behandeling van ernstige klachten. Hij kan ook medicijnen zoals slaapmiddelen en antidepressiva voorschrijven.

Aanmelden

Uw behandelend arts kan u verwijzen naar de polikliniek Psychiatrie en Medische Psychologie. U heeft eerst een intakegesprek. Hierna bespreken we met u welke behandelingen mogelijk zijn.

Buiten OLVG kunt u ondersteuning krijgen bij

Centra voor psychologische ondersteuning bij kanker

Inloophuizen

Centra voor revalidatie na kanker

Algemene informatie over kanker

Boeken

(externe link)http://cancercollection.com/boeken.html

Huidverzorging

Kinderen en kanker

Hulp bij de begeleiding van uw kinderen als u kanker heeft, ouders, kinderen en kanker.

Palliatieve zorg

Patiëntenorganisaties

De meest uitgebreide Informatie over patiëntenorganisaties kunt u het beste vinden via de Nederlandse Federatie Kankerpatiëntenorganisaties (NFK). Hier vindt u contactadressen van patiëntenorganisaties van uiteenlopende kankersoorten. Op deze websites vindt u vaak ook goede informatie over de aandoeningen. De NFK wordt gesteund door KWF Kankerbestrijding

Pruiken, haarwerken

Richtlijnen en informatie voor artsen

​​Samenwerkingsverbanden oncologische zorg in de regio

Terugkeer naar werk

Voeding

  • (externe link)Beleef je smaak over smaakverandering door chemotherapie, met tips en recepten.
  • (externe link)www.voedingenkankerinfo.nl bevat betrouwbare en wetenschappelijk onderbouwde informatie over voeding en kanker. U vindt hier ook antwoorden op vragen over de preventie van kanker en voeding na de behandeling van kanker.
  • (externe link)www.wkof.nl website van wereld kanker onderzoek fonds. Bevat informatie op basis van wetenschappelijk onderzoek over voeding en leefstijl.
  • Boek ‘Gezond eten rond chemotherapie’. José van Mil en Christine Archer-Mackenzie, Utrecht: Inmerc; 2009. Kookboek voor mensen met problemen met kauwen, slikken en smaakverandering bij chemotherapie met een indeling naar ‘textuur’: luchtig, smeuïg, zacht met beet, vloeibaar, krokant of stevig. De recepten zijn zeer bruikbaar, voor actuele voedingsadformatie adviseren wij u (externe link)www.voedingenkankerinfo.nl te raadplegen.
  • Boek “Handboek voeding bij kanker” . Jeanne Vogel, Sandra Beijer, Niki Doornink, Anne Wipkink (redactie) januari 2012, Uitgeverij De Tijdstroom

Contact

Patiënten met kanker moeten tijdens hun behandeling op veel verschillende afdelingen binnen het ziekenhuis zijn voor onderzoeken en afspraken. Om u hierbij te helpen, heeft u gedurende het gehele behandeltraject een casemanager.

Voor patiënten met kanker aan de longen is de gespecialiseerd verpleegkundige of verpleegkundig specialist de casemanager

U kunt bij uw casemanager terecht met vragen.