Zaadbalkankeru kunt hiervoor terecht bij Oncologische Zorg

Zaadbalkanker is een relatief zeldzame aandoening. Zaadbalkanker komt voor bij jongens en mannen van 15 tot 45 jaar. De meeste patiënten zijn tussen de 20 en 30 jaar oud.

kenmerken van dit zorgpad
Persoonlijk behandelplan
Een multidisciplinair oncologisch team uit verschillende ziekenhuizen bespreekt uw persoonlijk behandelplan.
Eén vast aanspreekpunt
U krijgt een eigen casemanager; uw vaste contactpersoon tijdens de gehele behandeling.
Samenwerking met andere ziekenhuizen
Voor de behandeling van zaadbalkanker werken we intensief samen met het BovenIJ, het Antoni van Leeuwenhoek ziekenhuis en AMC.

Verschillende soorten zaadbalkanker

Zaadbalkanker wordt ook wel testiscarcinoom of teelbalkanker genoemd. Deze vorm van kanker ontstaat meestal in de cellen die het zaad produceren: de kiemcellen. Een tumor in deze cellen wordt een kiemceltumor genoemd. 

Er zijn drie soorten kiemceltumoren: seminoom, niet-seminoom of een combinatietumor van een seminoom en een niet-seminoom. Deze tumoren verschillen in:

  • de soort cellen waaruit de tumor bestaat
  • het tempo waarin de tumor groeit
  • de mate waarin er uitzaaiingen zijn

De verschillende vormen hebben een iets andere behandeling.

Kans op genezing

De kans dat een patiënt van zaadbalkanker geneest, is groot. Dat geldt zelfs als er bij het begin van de behandeling uitzaaiingen zijn.

Stap 1: Verwijzing huisarts

Verwijzing van uw huisarts

Zaadbalkanker kan meerdere klachten of symptomen opleveren. De klachten hoeven niet allemaal tegelijk voor te komen. Herkent u één of meerdere van onderstaande symptomen? Dan kunt u na overleg met uw huisarts een verwijzing vragen naar OLVG.

Klachten die kunnen wijzen op zaadbalkanker

  • De meeste mannen bij wie zaadbalkanker wordt vastgesteld, hebben zelf een verandering aan een zaadbal opgemerkt. Deze verandering bestaat uit een vergroting van de zaadbal en/of een verharding in de zaadbal, waardoor deze anders aanvoelt. De verharding is over het algemeen pijnloos, maar kan soms wél pijn doen.
  • Ongeveer een derde van de patiënten meldt een dof, zwaar gevoel in de onderbuik, achter de balzak of in de balzak zelf.
  • Bij sommige mannen wordt zaadbalkanker vastgesteld vanwege de klachten die zij hebben door de uitzaaiingen. Deze klachten worden meestal veroorzaakt door een zwelling van de lymfeklieren, waardoor pijn kan ontstaan: bijvoorbeeld buikpijn of rugpijn.

Andere klachten die bij zaadbalkanker kunnen voorkomen zijn:

  • Zwelling van de borstklier(en) of van het gebied rond de tepel(s), met of zonder pijn.
  • Kortademigheid en/of bloed ophoesten, veroorzaakt door uitzaaiingen in de longen.
  • Vermoeidheid of gewichtsverlies zonder aanwijsbare reden.

Stap 2: Afspraak poli

Afspraak bij de polikliniek

Stap 3: Onderzoek

Onderzoek

Om de diagnose zaadbalkanker te kunnen stellen, vinden er een aantal onderzoeken plaats. 

Naast bloedonderzoek en een echografie van de balzak en buik kan er ook operatief onderzoek worden verricht. Hierbij worden meestal de zaadbal, de bijbal en de zaadstreng verwijderd. Laboratoriumonderzoek wijst vervolgens uti om welke soort zaadbalkanker het gaat. 

Mogelijke aanvullende onderzoeken zijn skeletscinitgrafie, CT-scan, MRI, en een PET-scan. Postiron Emissie Tomografie (PET) is een techniek om foto's te maken van de activiteit van het tumorweefsel. De PET-scan vindt als enige onderzoek niet in OLVG plaats, maar in het Antoni van Leeuwenhoek ziekenhuis. 

 

Stap 4: Diagnose

Diagnose

Als de uitslgaen van onderzoek bekend zijn, bespreekt een multidisciplinair team van artsen en deskundigen van Oncologisch Centrum Amsterdam wat de beste behandeling is in uw situatie. 

Multidisciplinair oncologisch overleg (MDO)

Een multidisciplinair oncologisch team van artsen en deskundigen uit de 2 ziekenhuizen, het Antoni van Leeuwenhoek ziekenhuis en AMC bespreekt de uitslagen van de onderzoeken. De kennis van elke discipline (elk specialisme) wordt meegenomen in de afweging: wat is bij deze tumorsoort, op dit moment, voor deze patiënt de beste behandeling? Het multidisciplinaire team komt gezamenlijk tot een behandelplan.

Stap 5: Behandeling

Behandeling

De behandeling wordt bepaald op grond van: de soort zaadbalkanker (seminoom, non-seminoom of een combinatie van seminoom en non-seminoom), het stadium van de ziekte en de prognose van het resultaat van de behandeling.

Operatie bij zaadbalkanker

Het wegnemen van de zaadbal, de bijbal en de zaadstreng is meestal de start van de behandeling van zaadbalkanker. Dit gebeurt meestal tijdens het operatieve onderzoek van de tumor. De aangedane zaadbal wordt in zijn geheel verwijderd en door de patholoog in het laboratorium onderzocht. Zo kan worden vastgesteld om welke vorm zaadbalkanker het gaat. 

Het verlies van één zaadbal leidt niet tot vermindering van lustgevoelens en ook niet tot impotentie. Ook is er meestal geen blijvende invloed op de vruchtbaarheid.

De behandeling kan verder bestaan uit:

Chemotherapie 

Een chemokuur of cytostaticakuur bestaat uit medicijnen die de kankercellen doden of niet verder laten groeien. Deze medicijnen krijgt een patiënt via een infuus of als pillen.

Bestraling (radiotherapie)

Behandeling van kanker met straling, met als doel de kankercellen te doden. Radiotherapie vindt niet plaats in OLVG, voor dit deel van de behandeling verwijzen we u door naar het AVL of AMC.

Regelmatige controle

Waakzaam afwachten is mogelijk als de zaadbalkanker zich in het eerste stadium bevindt. De kans dat de kanker zich dan via de lymfeklieren verspreidt of groter wordt, is in deze fase zeer klein. Uw arts kan daarom adviseren de kanker goed in de gaten te houden door regelmatige controle, dan het risico te lopen op late effecten van een behandeling met radio- of chemotherapie.

Lymfeklieroperatie 

Na de chemokuur wordt een CT-scan gemaakt om te kijken of er nog afwijkingen te zien zijn. Als er vergrote lymfeklieren worden gevonden, volgt een operatie om deze vergrote lymfeklieren te verwijderen. Deze klieren worden onderzocht door de patholoog. Door de lymfeklieroperatie kan de zaadlozing blijvend verstoord raken.

Psychosociale zorg

Naast de behandeling van uw ziekte is er ook aandacht voor psychosociale zorg. Kanker is een ingrijpende ziekte die uw dagelijks leven op allerlei manieren kan beïnvloeden. Uw casemanager bespreekt dit met u. 

Stap 6: Nazorg

Nazorg

Als de behandeling is afgerond volgt het traject van nazorg. U krijgt regelmatig een afspraak bij uw specialist of casemanager. Doel is het verloop van uw ziekte en mogelijke klachten te vervolgen. Afhankelijk van de behandeling die u heeft gehad vinden er ook onderzoeken plaats.

In de nazorg is ook aandacht voor het dagelijks functioneren, werkhervatting, revalidatie en psychosociale problematiek.

Kanker en psychische klachten

Veel mensen ervaren kanker als een ingrijpende ziekte. Het kan uw dagelijks leven op allerlei manieren beïnvloeden, bijvoorbeeld hoe u zich voelt en hoe u in het leven staat, sociale contacten, uw relatie of gezin, werk en inkomen of studie. Naast de medische zorg is er in OLVG daarom ook psychosociale zorg voor mensen met kanker.

Er zijn verschillende hulpmiddelen die u helpen inzicht te krijgen in hoeveel last u ervaart van uw ziekte. Soms is een gesprek met uw casemanager voldoende om weer verder te kunnen. Er zijn ook situaties waarin gespecialiseerde hulp van bijvoorbeeld een psycholoog of maatschappelijk werk nodig is om u verder te helpen.

Lastmeter

Kanker is een ziekte die het leven ingrijpend kan beïnvloeden. Patiënten met kanker en hun naasten ervaren veranderingen op lichamelijk, emotioneel, sociaal, praktisch en/of spiritueel gebied. Om hierover met u in gesprek te gaan, kan de verpleegkundige of arts u tijdens uw behandeling vragen de 'Lastmeter' in te vullen. Op de Lastmeter kunt u aangeven hoeveel last u hebt van problemen, klachten en zorgen tijdens uw behandeling.

De Lastmeter is een instrument dat is ontwikkeld in een landelijke samenwerking met de Nederlandse Vereniging voor Psychosociale Oncologie (NVPO) en KWF Kankerbestrijding. Het is gemaakt om inzicht te krijgen in de behoefte aan psychosociale zorg (bijvoorbeeld van een psycholoog of maatschappelijk werker) bij mensen met kanker.

De Lastmeter bestaat uit twee onderdelen:

  • Een thermometer (op papier) waarop u met een cijfer van 0 tot 10 kunt aangeven hoeveel last u de afgelopen week hebt gehad van uw ziekte (0 = helemaal geen last, 10 = extreem veel last).
  • Een vragenlijst waarop u kunt aangeven of u de afgelopen week problemen hebt ervaren op lichamelijk, emotioneel, sociaal, praktisch of spiritueel gebied.

Uw casemanager zal u uitnodigen de Lastmeter in te vullen en aan de hand van de antwoorden in gesprek gaan over de verschillende onderwerpen. U krijgt de lastmeter op een verschillende momenten tijdens de behandeling aangeboden, vanaf start van de behandeling tot en met het nazorggesprek.

Oncokompas

De diagnose kanker heeft een grote invloed op uw leven en dat van de mensen om u heen. U wilt in deze situatie zo goed mogelijk verder met uw leven, ondanks uw ziekte. Met Oncokompas2.0 neemt u de regie in eigen hand. U krijgt een compleet en persoonlijk overzicht met tips en adviezen voor de ondersteuning die bij u past.

Voor meer informatie zie: www.oncokompas.nl. Hier kunt u zich aanmelden.

Binnen OLVG kunt u ondersteuning krijgen van

Psycholoog

Als u psychologische klachten heeft, zoals angsten of een depressie, kunt u naar een psycholoog worden verwezen. Ook kan een psycholoog hulp bieden bij problemen met verwerking en bij vermoeidheidsklachten door kanker.

Seksuoloog

Tijdens uw ziekte kan ook de zin in seks veranderen. Seksuele problemen kunnen van grote invloed zijn op uw dagelijks functioneren. Niet altijd is daar evenveel aandacht voor. Juist dan kan het belangrijk zijn om hier met een seksuoloog over te praten.

Medisch maatschappelijk werker

Een maatschappelijk werker kan u ondersteunen en begeleiden bij praktische vragen en bij emotionele problemen rondom uw ziekte, opname en medische behandeling.

Psychiater

Een psychiater kan ingeschakeld worden voor de behandeling van ernstige klachten. Hij kan ook medicijnen zoals slaapmiddelen en antidepressiva voorschrijven.

Aanmelden

Uw behandelend arts kan u verwijzen naar de polikliniek Psychiatrie en Medische Psychologie. U heeft eerst een intakegesprek. Hierna bespreken we met u welke behandelingen mogelijk zijn.

Buiten OLVG kunt u ondersteuning krijgen bij

Centra voor psychologische ondersteuning bij kanker

Inloophuizen

Centra voor revalidatie na kanker

Algemene informatie over kanker

Boeken

http://cancercollection.com/boeken.html

Huidverzorging

Kinderen en kanker

Hulp bij de begeleiding van uw kinderen als u kanker heeft, ouders, kinderen en kanker.

Palliatieve zorg

Patiëntenorganisaties

De meest uitgebreide Informatie over patiëntenorganisaties kunt u het beste vinden via de Nederlandse Federatie Kankerpatiëntenorganisaties (NFK). Hier vindt u contactadressen van patiëntenorganisaties van uiteenlopende kankersoorten. Op deze websites vindt u vaak ook goede informatie over de aandoeningen. De NFK wordt gesteund door KWF Kankerbestrijding

Pruiken, haarwerken

Richtlijnen en informatie voor artsen

​​Samenwerkingsverbanden oncologische zorg in de regio

Terugkeer naar werk

Voeding

  • Beleef je smaak over smaakverandering door chemotherapie, met tips en recepten.
  • www.voedingenkankerinfo.nl bevat betrouwbare en wetenschappelijk onderbouwde informatie over voeding en kanker. U vindt hier ook antwoorden op vragen over de preventie van kanker en voeding na de behandeling van kanker.
  • www.wkof.nl website van wereld kanker onderzoek fonds. Bevat informatie op basis van wetenschappelijk onderzoek over voeding en leefstijl.
  • Boek ‘Gezond eten rond chemotherapie’. José van Mil en Christine Archer-Mackenzie, Utrecht: Inmerc; 2009. Kookboek voor mensen met problemen met kauwen, slikken en smaakverandering bij chemotherapie met een indeling naar ‘textuur’: luchtig, smeuïg, zacht met beet, vloeibaar, krokant of stevig. De recepten zijn zeer bruikbaar, voor actuele voedingsadformatie adviseren wij u www.voedingenkankerinfo.nl te raadplegen.
  • Boek “Handboek voeding bij kanker” . Jeanne Vogel, Sandra Beijer, Niki Doornink, Anne Wipkink (redactie) januari 2012, Uitgeverij De Tijdstroom

Contact

Patiënten met kanker moeten tijdens hun behandeling op veel verschillende afdelingen binnen het ziekenhuis zijn voor onderzoeken en afspraken. Om u hierbij te helpen, heeft u gedurende het gehele behandeltraject een casemanager.

Voor patiënten met kanker aan een spijsverteringsorgaan is de gespecialiseerd verpleegkundige of verpleegkundig specialist de casemanager. U kunt bij uw casemanager terecht met vragen.