Zaadbalkankeru kunt hiervoor terecht bij Oncologische Zorg

De behandeling van zaadbalkanker bestaat uit verschillende stappen. U krijgt tijdens uw behandeling met verschillende behandelaars en afdelingen te maken. Dit behandeltraject noemen wij een zorgpad. Onderaan deze pagina kunt u het behandeltraject per stap bekijken.  

Zaadbalkanker is een relatief zeldzame aandoening. Zaadbalkanker komt voor bij jongens en mannen van 15 tot 45 jaar. De meeste patiënten zijn tussen de 20 en 30 jaar oud.

kenmerken van dit zorgpad
Uw contactpersoon
U krijgt een eigen casemanager; uw vaste contactpersoon tijdens de gehele behandeling.
Persoonlijk behandelplan
Een multidisciplinair oncologisch team uit verschillende ziekenhuizen bespreekt uw persoonlijk behandelplan.
Samenwerking
Voor de behandeling van zaadbalkanker werken we vanuit Oncologisch Centrum Amsterdam intensief samen met o.a. het AMC.

Verschillende soorten zaadbalkanker

Zaadbalkanker wordt ook wel testiscarcinoom of teelbalkanker genoemd. Deze vorm van kanker ontstaat meestal in de cellen die het zaad produceren: de kiemcellen. Een tumor in deze cellen wordt een kiemceltumor genoemd. 

Er zijn drie soorten kiemceltumoren: seminoom, niet-seminoom of een combinatietumor van een seminoom en een niet-seminoom. Deze tumoren verschillen in:

  • de soort cellen waaruit de tumor bestaat
  • het tempo waarin de tumor groeit
  • de mate waarin er uitzaaiingen zijn

De verschillende vormen hebben een iets andere behandeling.

Kans op genezing

De kans dat een patiënt van zaadbalkanker geneest, is groot. Dat geldt zelfs als er bij het begin van de behandeling uitzaaiingen zijn.

Stap 1: Symptomen

Symptomen

Zaadbalkanker kan meerdere klachten of symptomen opleveren. De klachten hoeven niet allemaal tegelijk voor te komen. Herkent u één of meerdere van onderstaande symptomen? Dan kunt u na overleg met uw huisarts een verwijzing vragen naar OLVG.

Klachten die kunnen wijzen op zaadbalkanker

  • De meeste mannen bij wie zaadbalkanker wordt vastgesteld, hebben zelf een verandering aan een zaadbal opgemerkt. Deze verandering bestaat uit een vergroting van de zaadbal en/of een verharding in de zaadbal, waardoor deze anders aanvoelt. De verharding is over het algemeen pijnloos, maar kan soms wél pijn doen.
  • Ongeveer een derde van de patiënten meldt een dof, zwaar gevoel in de onderbuik, achter de balzak of in de balzak zelf.
  • Bij sommige mannen wordt zaadbalkanker vastgesteld vanwege de klachten die zij hebben door de uitzaaiingen. Deze klachten worden meestal veroorzaakt door een zwelling van de lymfeklieren, waardoor pijn kan ontstaan: bijvoorbeeld buikpijn of rugpijn.

Andere klachten die bij zaadbalkanker kunnen voorkomen zijn:

  • Zwelling van de borstklier(en) of van het gebied rond de tepel(s), met of zonder pijn.
  • Kortademigheid en/of bloed ophoesten, veroorzaakt door uitzaaiingen in de longen.
  • Vermoeidheid of gewichtsverlies zonder aanwijsbare reden.

Stap 2: Afspraak

Afspraak polikliniek

Stap 3: Onderzoek

Onderzoek

Om de diagnose zaadbalkanker te kunnen stellen, vinden er een aantal onderzoeken plaats. 

Naast bloedonderzoek en een echografie van de balzak en buik kan er ook operatief onderzoek worden verricht. Hierbij worden meestal de zaadbal, de bijbal en de zaadstreng verwijderd. Laboratoriumonderzoek wijst vervolgens uti om welke soort zaadbalkanker het gaat. 

Mogelijke aanvullende onderzoeken zijn skeletscinitgrafie, CT-scan, MRI, en een PET-scan. Postiron Emissie Tomografie (PET) is een techniek om foto's te maken van de activiteit van het tumorweefsel. De PET-scan vindt als enige onderzoek niet in OLVG plaats, maar in het Antoni van Leeuwenhoek ziekenhuis. 

 

Stap 4: Diagnose

Diagnose

Als de uitslgaen van onderzoek bekend zijn, bespreekt een multidisciplinair team van artsen en deskundigen van Oncologisch Centrum Amsterdam wat de beste behandeling is in uw situatie. 

Multidisciplinair oncologisch overleg (MDO)

Een multidisciplinair oncologisch team van artsen en deskundigen uit de 2 ziekenhuizen, het Antoni van Leeuwenhoek ziekenhuis en AMC bespreekt de uitslagen van de onderzoeken. De kennis van elke discipline (elk specialisme) wordt meegenomen in de afweging: wat is bij deze tumorsoort, op dit moment, voor deze patiënt de beste behandeling? Het multidisciplinaire team komt gezamenlijk tot een behandelplan.

Nuttige sites

Stap 5: Behandeling

Behandeling

De behandeling wordt bepaald op grond van: de soort zaadbalkanker (seminoom, non-seminoom of een combinatie van seminoom en non-seminoom), het stadium van de ziekte en de prognose van het resultaat van de behandeling.

Operatie bij zaadbalkanker

Het wegnemen van de zaadbal, de bijbal en de zaadstreng is meestal de start van de behandeling van zaadbalkanker. Dit gebeurt meestal tijdens het operatieve onderzoek van de tumor. De aangedane zaadbal wordt in zijn geheel verwijderd en door de patholoog in het laboratorium onderzocht. Zo kan worden vastgesteld om welke vorm zaadbalkanker het gaat. 

Het verlies van één zaadbal leidt niet tot vermindering van lustgevoelens en ook niet tot impotentie. Ook is er meestal geen blijvende invloed op de vruchtbaarheid.

De behandeling kan verder bestaan uit:

Chemotherapie 

Een chemokuur of cytostaticakuur bestaat uit medicijnen die de kankercellen doden of niet verder laten groeien. Deze medicijnen krijgt een patiënt via een infuus of als pillen.

Bestraling (radiotherapie)

Behandeling van kanker met straling, met als doel de kankercellen te doden. Radiotherapie vindt niet plaats in OLVG, voor dit deel van de behandeling verwijzen we u door naar het AVL of AMC.

Regelmatige controle

Waakzaam afwachten is mogelijk als de zaadbalkanker zich in het eerste stadium bevindt. De kans dat de kanker zich dan via de lymfeklieren verspreidt of groter wordt, is in deze fase zeer klein. Uw arts kan daarom adviseren de kanker goed in de gaten te houden door regelmatige controle, dan het risico te lopen op late effecten van een behandeling met radio- of chemotherapie.

Lymfeklieroperatie 

Na de chemokuur wordt een CT-scan gemaakt om te kijken of er nog afwijkingen te zien zijn. Als er vergrote lymfeklieren worden gevonden, volgt een operatie om deze vergrote lymfeklieren te verwijderen. Deze klieren worden onderzocht door de patholoog. Door de lymfeklieroperatie kan de zaadlozing blijvend verstoord raken.

Stap 6: Nazorg

Nazorg

Als de behandeling is afgerond volgt het traject van nazorg. U krijgt regelmatig een afspraak bij uw specialist of casemanager. Doel is het verloop van uw ziekte en mogelijke klachten te vervolgen. Afhankelijk van de behandeling die u heeft gehad vinden er ook onderzoeken plaats.

In de nazorg is ook aandacht voor het dagelijks functioneren, werkhervatting, revalidatie en psychosociale problematiek.

Buiten OLVG kunt u ondersteuning krijgen bij

Inloophuizen

Centra voor revalidatie na kanker

Uw behandelteam

Patiënten met kanker moeten tijdens hun behandeling op veel verschillende afdelingen binnen het ziekenhuis zijn voor onderzoeken en afspraken. Om u hierbij te helpen, heeft u gedurende het gehele behandeltraject een casemanager.

Voor patiënten met kanker aan een spijsverteringsorgaan is de gespecialiseerd verpleegkundige of verpleegkundig specialist de casemanager. U kunt bij uw casemanager terecht met vragen.