Sterilisatie van de man : vasectomie

Wat is sterilisatie bij een man?

Een sterilisatie bij een man is een kleine operatie. De arts haalt een stukje uit de zaadleiders en maakt de uiteinden dicht.

Na een sterilisatie kunnen zaadcellen uit de zaadballen niet meer via de zaadleiders naar de penis. Bij het klaarkomen komt alleen vocht uit de prostaat uit de penis. Er zitten geen zaadcellen meer in. Hierdoor kan een vrouw niet meer zwanger van je worden.

Hoe kun je je voorbereiden op een sterilisatie?

Als je kiest voor sterilisatie, kun je deze dingen doen om je voor te bereiden:

• Gebruik je bloedverdunners? Bespreek dit dan met je arts. Je arts vertelt je of je korte tijd moet stoppen met de medicijnen of gewoon door kunt gaan.
• Ben je als kind al eens geopereerd aan je balzak? Vertel dit dan aan je arts. Een sterilisatie kan dan moeilijker zijn.
• Scheer voor de operatie je balzak en het gebied rond de balzak en penis. Je arts vertelt je hoe je dit het beste kunt doen.
• Je mag paracetamol gebruiken tegen de pijn.

Hoe gaat sterilisatie bij een man?

Je krijgt de operatie in het ziekenhuis, of bij een huisarts die hiervoor een extra training heeft gevolgd. De operatie duurt ongeveer een half uur.

• De arts voelt eerst waar de zaadleider zit aan de ene kant van je balzak. Op die plek krijg je een prik om de huid te verdoven.
• Dan maakt de arts een klein sneetje boven in de balzak. Hierdoor kan de arts de zaadleider zien.
• De arts zet twee klemmetjes op de zaadleider en haalt daartussen een stukje van de zaadleider weg.
• Daarna maakt de arts de twee uiteinden van de zaadleider dicht.
• Het sneetje in de huid wordt gehecht. Soms is het sneetje zo klein dat er geen hechting nodig is.

Daarna doet de arts hetzelfde bij de zaadleider aan de andere kant van de balzak.

Wat moet je doen na de operatie?

• Direct na de operatie moet je een strakke onderbroek aantrekken. De strakke onderbroek drukt je ballen tegen je onderbuik. Daardoor staat er minder spanning op de zaadleiders. Dit maakt de kans kleiner dat de wondjes gaan bloeden of de balzak dik wordt.
• Zorg ervoor dat iemand je na de operatie naar huis brengt. Je mag zelf niet rijden.
• De verdoving is na 2 of 3 uur uitgewerkt. Bij pijn kun je paracetamol nemen.

• De eerste paar dagen kan de balzak nog wat pijn doen en dikker zijn. De huid van je balzak rond de wondjes kan een beetje blauw zijn. Dan is het prettig om een strakke onderbroek te blijven dragen. Tegen de pijn kun je paracetamol slikken.
• De wondjes mogen de eerste 2 dagen niet nat worden. Daarna mag je weer douchen.
• Doe het de eerste dagen rustig aan. Het is verstandig om 1 of 2 dagen vrij te nemen. Daarna kun je weer je gewone dagelijkse dingen doen.
• Je mag geen zwaar werk doen in de eerste week na de operatie. Ook kun je beter niet gaan fietsen of sporten.
• De eerste 5 dagen na de operatie kun je beter niet vrijen of masturberen.
• De huid van je balzak is meestal gehecht met hechtingen die vanzelf oplossen. Dit kan soms wel een week duren.
• Het kan zijn dat je een bobbeltje van een paar millimeter blijft voelen op de plek waar de zaadleider is gehecht. Dit is normaal.

Welke klachten kun je krijgen na de sterilisatie?

De eerste paar dagen na de operatie kun je wat klachten krijgen. Bijvoorbeeld:

• De wondjes bloeden na. Dit is niet erg. Je kunt dan een schoon doekje of papieren zakdoekje tegen de wondjes leggen.
• De huid van je balzak wordt blauw. Meestal gaat het om kleine blauwe plekken, soms zijn ze wat groter. Dit is niet erg.
• Je hebt pijn na de operatie. Deze pijn is niet heel erg maar wat zeurend. Sommige mannen noemen het een zwaar gevoel. Heel soms duurt dat gevoel na de operatie wat langer.
• Je balzak kan wat dikker worden. Dat komt doordat er vocht en bloed in komt. Dat verdwijnt meestal vanzelf weer.

Hoe gaat het verder na sterilisatie bij een man?

Na de sterilisatie ben je niet direct onvruchtbaar. Het duurt 2 of 3 maanden voordat er geen zaadcellen meer uit de penis komen bij het klaarkomen. Dat komt doordat er nog zaadcellen in de zaadleiders kunnen zitten. Na ongeveer 25 keer klaarkomen zitten er geen zaadcellen meer in de zaadleiders.

• Na 3 maanden moet je het vocht dat uit de penis komt, laten onderzoeken.
• Vang al het vocht bij het klaarkomen op in een speciaal potje. Dus niet in een condoom.
• Breng het potje binnen 1 uur naar het laboratorium. Met de microscoop wordt gekeken of er geen levende zaadcellen meer in zitten.
• Soms is een tweede controle nodig.
• Je kunt pas vrijen zonder voorbehoed-middel als uit de uitslag blijkt dat er geen zaad meer in het vocht zit.
• Tot die tijd moet jij of je partner een condoom, de pil of een ander voorbehoed-middel blijven gebruiken.

Let op: Sterilisatie beschermt niet tegen soa's.

Er is een kleine kans dat je toch weer vruchtbaar wordt. Dat kan zelfs als uit het onderzoek bleek dat er geen zaadcellen meer in het vocht zaten. Heel soms groeien de uiteinden van de zaadleiders na een tijd weer aan elkaar. Van de 1000 stellen waarvan de man gesteriliseerd is, worden er per jaar minder dan 5 toch zwanger.

Een operatie om weer vruchtbaar te worden, is heel moeilijk. Veel mannen blijven na zo'n operatie toch minder vruchtbaar.

Over deze tekst

Artsen en tekstschrijvers van Thuisarts hebben deze informatie gemaakt met:

• de richtlijn voor huisartsen over niet zwanger worden
• de richtlijn voor urologen over sterilisatie bij de man (NVU, bij Vasectomie)

Lees wie de informatie van Thuisarts maakt.
Lees wat een richtlijn is en hoe die wordt gemaakt.