Inloggen met DigiD
Download de MijnOLVG-app in de App Store of Google Play Store of ga naar www.mijnolvg.nl. Log daarna eenvoudig in met uw DigiD.
Onderstaande informatie is afkomstig van Thuisarts.nl
Wat is een delier bij ouderen?
Bij een delier is iemand in de war. Dat komt door 1 of meer lichamelijke problemen. Bijvoorbeeld blaasontsteking of medicijnen.
Oudere mensen hebben een grotere kans op een delier. Ook bij mensen met dementie en mensen vlak voor hun overlijden is er een grotere kans op een delier.
Een delier kan een paar dagen of een paar weken duren. Het kan het ene moment erger zijn dan het andere.
Hoe herken je een delier bij ouderen?
Iemand met een delier is in de war. Je herkent een delier aan deze symptomen:
- minder helder zijn en niet goed weten waar je bent of wie er bij je is
- de aandacht niet kunnen vasthouden
- moeite met nadenken en onduidelijk praten
- dingen vergeten
- dingen zien, horen of ruiken die er niet zijn (hallucinaties)
- gedachten hebben die niet waar zijn (wanen), en daardoor mensen niet vertrouwen
- emoties die snel wisselen: van bijvoorbeeld boos naar verdrietig naar bang
- overdag slapen en 's nachts wakker zijn
De veranderingen bij een delier beginnen opeens: in uren tot dagen.
Meestal zijn de klachten in de avond en nacht erger dan overdag.
Er zijn 3 vormen van een delier:
- hyperactief delier: onrustig zijn
- stil delier: rustig en niet actief zijn
- gemengde vorm: het ene moment rustig, het andere moment onrustig
Kijk bij delier herkennen wat de symptomen van een stil delier en een hyperactief delier zijn.
Wat is de oorzaak van een delier bij ouderen?
Een delier komt door 1 of meer lichamelijke problemen:
Blaasontsteking of andere problemen- een ontsteking
Bijvoorbeeld blaasontsteking of longontsteking. - problemen met de blaas
Bijvoorbeeld de blaas niet goed leeg kunnen plassen. - moeite met poepen
- een ziekte
Bijvoorbeeld diabetes (suikerziekte) die niet goed onder controle is. - pijn
- te weinig vocht in het lichaam (uitdrogen)
- na een operatie of de verdoving bij een operatie (narcose)
- na een ongeluk waarbij iemand een bot breekt
Bijvoorbeeld na een heupoperatie bij een gebroken heup.
Een delier kan komen door opeens stoppen met middelen:
- stoppen met alcohol na lange tijd veel alcohol drinken
- stoppen met roken of cannabis
- stoppen met kalmerings-middelen
Medicijnen kunnen een delier geven. Vooral bij oudere mensen. Bijvoorbeeld:
- sterke pijnstillers, zoals morfine, fentanyl en tramadol
- sommige medicijnen voor de ziekte van Parkinson
- veel medicijnen tegelijk gebruiken
- te weinig slaap
- verandering van omgeving
Bijvoorbeeld door een opname in het ziekenhuis. - minder goed kunnen horen, zien of ruiken
Deze dingen maken de kans op een delier groter:
- hoge leeftijd (70 jaar of ouder)
- dementie of andere problemen met het geheugen
- al eerder een delier gehad
- erg ziek zijn, erg zwak zijn of meer ziektes tegelijk hebben
Aan het einde van het leven komt een delier vaak hierdoor:
- morfine
- opeens stoppen met medicijnen, zoals antidepressiva of kalmerings-middelen
- problemen in de stofwisseling
Bijvoorbeeld door uitzaaiingen van kanker in botten. - uitzaaiingen of kanker in de hersenen, hersenvlies-ontsteking
- uitdrogen
- bloedarmoede
- weinig zuurstof
Behandeling van een delier in OLVG
Om een delier te kunnen behandelen moet de oorzaak bekend zijn. Welke behandeling nodig is, hangt af van de oorzaak, bijvoorbeeld:
- Bij een ontsteking krijgt de patiënt antibiotica, bijvoorbeeld bij een blaasontsteking.
- Bij pijn krijgt iemand pijnstillers, bijvoorbeeld bij een gebroken heup.
- Bij een verstopping krijgt iemand middelen om beter te kunnen poepen.
- Bij een delier door medicijnen kan het zijn dat iemand moet stoppen met die medicijnen.
Door de oorzaak te behandelen, gaat het delier meestal over.
Soms is de oorzaak van een delier niet te vinden waardoor het lastiger is om een delier te behandelen. Herstel na een delier kan tijd kosten en kan ook vanzelf overgaan.
Hulp van familie en naasten
Hulp en steun is belangrijk als een patiënt een delier heeft, of als er risico is op het krijgen van een delier. Bij een delier is de patiënt ineens in de war is of gedraagt zich anders. Meestal komt een delier door een ziekte, na een operatie, of door medicijnen. De hulp en steun van familie of naaste is belangrijk bij het herstel. U leest meer hierover op de webpagina Zorg bij verwardheid of delier.
Medicijnen
Als iemand met een delier erg in de war is, kunnen medicijnen helpen. Meestal krijgt een patiënt het medicijn haloperidol.
Bij angst of bij onrust krijgt een patiënt vaak kalmerende medicijnen of slaappillen. Deze medicijnen kunnen ook helpen als iemand ineens stopt met het drinken van alcohol en daarom een delier krijgt.
Beschermende maatregelen
Bij een delier is er soms een risico op een onveilige situatie tijdens het verblijf in het ziekenhuis zoals:
- Uw naaste verwijdert medische hulpmiddelen, zoals een infuus.
- Uw naaste is agressief tegen zorgverleners of bezoekers.
- Uw naaste heeft grote kans om te vallen bij erge onrust of erg in de war zijn.
Om uw naaste goed en veilig te kunnen behandelen zijn soms beschermende maatregelen nodig. Door deze maatregelen kan uw naaste zich minder vrij bewegen. Er is toestemming nodig van uw naaste of een vertegenwoordiger van uw naaste om deze maatregelen te gebruiken.
Behandelingen
Instructies en adviezen
Contact
Heeft u na het lezen van deze informatie nog vragen? Stel uw vraag aan de polikliniek via MijnOLVG. Op werkdagen kunt u ook bellen.
Polikliniek Geriatrie, locatie Oost, P2
020 510 81 75 (op werkdagen van 08.15 uur tot 16.15 uur)
Polikliniek Geriatrie, locatie West, route 34
020 510 81 75 (op werkdagen van 08.15 uur tot 16.15 uur)
Als de polikliniek niet bereikbaar is, belt u met klachten die echt niet kunnen wachten naar de Spoedeisende Hulp via het algemene telefoonnummer van OLVG.
OLVG, locatie Oost
020 599 91 11
OLVG, locatie West
020 599 91 11
Is de situatie levensbedreigend, bel dan 112.
De informatie op deze pagina is afkomstig van de afdeling Geriatrie van OLVG.
Laatst gewijzigd:
Een deel van de informatie op deze pagina komt van Thuisarts.nl. Thuisarts.nl wordt gemaakt door het Nederlands Huisartsen Genootschap. De Federatie Medisch Specialisten, Patiëntenfederatie Nederland en Akwa GGZ werken mee aan Thuisarts.nl.
