Amsterdam, dinsdag 28 februari 2017

De Hospital Standardized Mortality Ratio (HSMR) voor 2015 is bekend. Omdat OLVG in 2015 nog niet het hele jaar juridisch gefuseerd was, zijn voor locatie Oost en locatie West aparte cijfers berekend. Voor West is de HSMR 112, voor locatie Oost is deze 136.

De HSMR van de Nederlandse ziekenhuizen varieert in 2015 van 67 tot 136. De HSMR van OLVG, locatie Oost, is 136; het 95%-betrouwbaarheidsinterval is 124–149. Voor beide locaties van OLVG geldt dat het cijfer hoger ligt dan het landelijke gemiddelde. Verkeerde registratie is hiervan de belangrijkste oorzaak, zo blijkt uit onderzoek dat OLVG door een onafhankelijk bureau heeft laten uitvoeren. Met name voor OLVG, locatie Oost geldt bovendien dat de rekenmethode van de HSMR onvoldoende corrigeert op palliatieve zorg, de grote afdeling Spoedeisende Hulp en de zorgzwaarte van patiënten van het Hartcentrum.

Het jaar 2015 was voor OLVG het jaar van de fusie en de invoering van een nieuw elektronisch patiëntendossier. Dit heeft zijn weerslag gehad op de registratie en codering in de systemen die ten grondslag liggen aan de HSMR. We hebben maatregelen genomen om registratie te verbeteren. Deze leiden over 2016 tot een meer representatieve HSMR die niet significant afwijkt van het landelijk gemiddelde.

Uitkomst extern onderzoek: onderregistratie acute opnames en nevendiagnoses heeft geleid tot hoge HSMR

Op beide locaties van OLVG worden alle sterfgevallen structureel geëvalueerd om te bepalen of er sprake is van vermijdbare factoren. In het jaar 2015 zijn hieruit geen afwijkingen of uitzonderlijke situaties naar voren gekomen. Dit wordt bevestigd door extern onderzoek dat we hebben laten uitvoeren door het onafhankelijke bureau De Praktijkindex. Een verklaring van de hoge HSMR die uit dit externe onderzoek naar voren komt, is een onderregistratie van het aantal acute opnames (in OLVG, locatie Oost was 25% acute opnames geregistreerd, terwijl De Praktijkindex uitkomt op 58% acute opnames) en onderregistratie van comorbiditeit (nevendiagnoses). Verbetering van deze registratie leidt tot een voorlopige HSMR van 104 voor het jaar 2016.

Ziekenhuizen vergelijken

De Hospital Standardised Mortality Ratio (HSMR) is de verhouding tussen het werkelijke en het 'verwachte' aantal sterfgevallen in een ziekenhuis, vermenigvuldigd met 100. Als het gestandaardiseerde sterftecijfer uitkomt op 100, dan komt de werkelijke sterfte overeen met de verwachte sterfte. Bij een hoger cijfer is het aantal sterfgevallen hoger dan verwacht, bij een lager cijfer is het aantal sterfgevallen lager dan verwacht.

Ziekenhuizen zijn verplicht de HSMR te publiceren. Het vergelijken van ziekenhuizen op basis van de HSMR is echter lastig. Om de verschillen tussen de ziekenhuizen te overbruggen, worden verschillende correcties toegepast. Zo wordt er gecorrigeerd op sociaaleconomische status, op meerdere aandoeningen per patiënt (comorbiditeit) en herkomst van een patiënt.

Deze correctie wordt echter niet altijd ver genoeg doorgevoerd. Zo worden mensen die worden binnengebracht op de Spoedeisende Hulp (SEH) en vrijwel direct overlijden, opgeteld bij het aantal sterfgevallen. Terwijl het ziekenhuis soms bij binnenkomst al niets meer voor deze patiënten kon doen. Ziekenhuizen met een grote SEH, zoals OLVG, hebben daardoor vaak een hogere HSMR. Hetzelfde geldt voor ziekenhuizen met een hartinterventiecentrum of ziekenhuizen die veel palliatieve zorg bieden zoals OLVG.